ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཉི་ཧོང་ཡུལ་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཟིན་ཐོ། ༢

(ཁག་གཉིས་པ།)

སྦྲ་རིགས་ཐོགས་མེད།

ཕྱི་ལོ་༡༩༤༨ ལོར་རྒྱལ་ཁབ་འདིས་ཨ་རིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཀོ་རི་ཡ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ(People’s Republic of Korea)དངོས་སུ་དབུ་བརྙེས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་མ་ཟད། སེག་མན་རེས་(SyngmanRhee)ཐེངས་དང་བོར་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་ཀྱང་བྱས་འདུག་ལ།ལོ་དེར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གཞུང་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུགའོན་ཀྱང་།སྟབས་མ་ལེགས་པར་སྲིད་འཛིན་དང་བོ་དེ་གཅིག་སྡུད་དབང་འཛིན་པར་གྱུར་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ལྷག་ལ་མི་མང་གཉའ་གནོན་ཤུགས་ཆེར་བྱས་འདུག དེར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལོར་ཐོག་དང་བོར་ཀོ་རི་ཡར་སློབ་མའི་སྒེར་ལངས་སྐད་གྲགས་ཅན་("4.19Revolution")དེ་བྱུང་འདུག་ལ།དེ་འདྲའི་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་སླར་ཡང་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་ཕར་ཁུ་ཆང་ཧེས(ParkChung-hee)ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དམག་མིའི་དབང་འཛིན་འོག་ཤོར་ནས་ཕྱི་ལོ ༡༩༧༩ ལོ་སྟེ་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་ཁོང་གློ་བུར་དུ་ལྐོག་གསོད་མ་བྱས་བར་དུ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཕྱིན་འདུག ལྐོག་གསོད་དོན་རྐྱེན་དེའི་ཁྲོད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་དབང་ཤུགས་སླར་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ བར་དུ་དམག་སྤྱི་ཇོན་རྡོས་ཧན(JeonDoo-hwan)གྱི་གཅིག་སྡུད་དང་དབང་ཤུགས་འོག་བཅུག་འདུག ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་དམངས་གཙོ་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་དམངས་གཙོ་གཉིས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་མ་གཏོགས་ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་གཅེན་གཅུང་གཉིས་དང་འདྲ་ལ། གཅེན་པོ་དེ་སྔ་ཕྱིར་དཀའ་ངལ་གང་མང་བརྒྱུད་མཐར་ད་ལྟ་ན་ཚོད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕོ་གཞོན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཟིན་མོད། གཅུང་བོ་དེ་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་གང་མང་བརྒྱུད་དགོས་མ་བྱུང་བས་ལན་པ་འདྲ་ད་དུང་སྨིན་ལ་མ་སྨིན་གྱི་མཚམས་དེར་ལྷག་འདུག་ཨང་།




བགྲང་བྱ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་གཅིག་སྡུད་དབང་འཛིན་པ་དང་དམག་མིའི་དྲག་ཤུགས་འོག་གནས་དགོས་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང་།རྒྱལ་ཁབ་སྤྱིའི་མི་སྒེར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་ལས་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ལས་རིགས་ཚང་མ་མཚམས་མི་ཆད་པར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་འདུགཕྱི་ལོ་༡༩༨༨ལོར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་འཛམ་གླིང་ཨོ་ལོམ་ཕུག་(Olympic)ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་བསྡུས་ཞིང་དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁོ་ཚོ་འཛམ་གླིང་ཚོང་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་སུའང་ཞུགས་འདུགཕྱི་ལོ་༢༠༠༢ ལོར་ཉི་ཧོང་དང་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་རྐང་སྤོལ་འགྲན་བསྡུར་(FIFAworld cup)་གོ་སྒྲིག་བྱས་འདུག འདི་ལྟར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་དམངས་གཙོ་དེ་དཀའ་ངལ་གང་མང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་རིམ་བཞིན་ཀ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད་འདུག




ད་ལྟའི་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གི་ས་ཁུལ་ཁག་ནི་སོལ་(Seoul)སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བདུན་དང་རྒེ་ཡོང་རྒས་རྡོ་(Gyeonggi-do)སོགས་མངའ་སྡེ་ཆེ་ཆུང་བརྒྱད། དེ་བཞིན་དམིགས་བསལ་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་ཇེ་ཇོས(Jeju)མཚོ་གླིང་བཅས་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གི་ས་ཁུལ་རིམ་པ་ཁག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བགོས་འདུགཕྱི་ལོ་༢༠༠༢ ནས་བཟུང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་འཛམ་གླིང་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་གྲས་སུ་ཚུད་ཅིང་ལུང་པ་འདིའི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་སྒོ་(Per Capita)ཨ་སྒོར$ ༣༡.༧༥༣ཟིན་འདུག་ཅིང་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱིའི་ཡོང་སྒོ་(GDP)ཨ་སྒོར་$ ༡.༥༥༦(trillion) བཅས་ཟིན་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་རིམ་བཅུ་གཉིས་པར་སླེབས་འདུགའཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རའི་ཁྲོད་དུ་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཐོན་རྫས་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ནི་སྐར་ལྔ་རྟགས་ཅན་གྱི་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་རིགས་དེ་ཡིན་ལ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཧ་ཅང་མང་བོས་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོ་དག་ལུང་བ་འདི་ནས་མངགས་ཉོ་བྱེད་བཞིན་འདུགརྒྱ་གར་ནས་སིང་ག་པོར་དང་ཐེ་ལན་དྲིར་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཀོ་རི་ཡ་ནས་བཟོས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་།དེར་བརྟེན།གལ་ཏེ་ཁྱོད་རང་ཀོ་རི་ཡའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚོ་གླིང་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་སྐལ་ཞིག་ལྡན་ཚེ་ཡིད་དུ་འོངས་བའི་མཚོ་གླིང་གང་མང་གྲུ་གཟིངས་བཟོ་གྲྭ་རུ་བསྒྱུར་འདུག་པ་མཐོང་ཐུབ།གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་མགྲོན་ཁང་དང་།ཟ་ཁང་། གློག་བརྙན་ཁང་། ཁྲོམ་ར། རྩེད་ཐང་། ཆུ་རྩེད་ར་བ་སོགས་ཚང་མ་འདུག དེ་བཞིན་གློག་ཆས་རིགས་འདྲ་མིན་དང་ཁ་པར་སྣ་ཚོགས་ད་དུང་འཕྲུལ་བཟོས་མི་(Robotics)སོགས་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་རར་བྲིན་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན། གལ་སྲིད། ཁྱོད་ཀྱིས་དེང་སང་ཀུ་ཤུ་རྟགས་ཅན་(Apple)གྱི་ཐོན་རྫས་ལ་འགྲན་འཛུགས་མཁན་གྱི་ཅ་དངོས་གསར་བ་ཞིག་མཐོང་ན་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་(SAMSUNG) རྟགས་ཅན་གྱི་ཐོན་རྫས་དག་ཡིན་ངེས། འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁྱབ་པའི་བཟོ་གྲྭ་ཁང་ཆེན་པོ་དེའི་བདག་པོ་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་མི་ཚང་ཞིག་རེད་འདུག




ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ནི་ཚོང་འབྲེལ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྣེ་མང་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ།ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་༡༨༨ལྷག་ལ་དངོས་སུ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་འབྲེལ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཟེར། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ནི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་འགྲོ་བཞིན་པ་ཞིག་རེད།འོན་ཀྱང་། བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་གནད་དོན་གླེང་ཚེ་རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་ཡང་ན་ཨེས་ཟི་རལ་དང་པ་ལི་སི་ཐན་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དག་ཡིད་ལ་དབང་མེད་དུ་འཆར་བར་བྱེད།རྒྱ་ནག་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་བར་གྱི་གནད་དོན་དེ་ང་ཚོས་ཀྱང་ཤེས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད་སྙམ། ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་བར་དམག་འཁྲུགས་ཤོར་སྐབས་རྒྱ་ནག་གིས་ཨུ་རུ་སུ་དང་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་རོགས་སྐྱོར་གང་ཐུབ་བྱས་ཤིང་ཐ་ན་རྒྱ་ནག་གི་དམག་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་གཡུལ་ས་མདུན་མར་ཡང་བསྐྱོད་མྱོང་ཡོད་འདུགདེར་བརྟེན། ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་པའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་བར་དུ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་མ་ཟད་ཕན་ཚུན་དགྲར་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡོད།སྲིད་དོན་ལྟ་གྲུབ་ཁ་ཁ་ཡིན་པའི་ལུང་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ཏུ་ཕན་ཚུན་ལ་འབྲེལ་ལམ་གྱི་སྒོ་མོ་རིམ་གྱིས་(༡༩༦༡-༡༩༨༨)ཕྱེ་དགོས་བྱུང་འདུགདུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་བ་ནས་ལུང་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བཟོ་ཚོང་མཉམ་ལས་ཀྱི་ཆིངས་ཡིག་མང་བོ་ཞིག་བཞག་འདུག་ལ་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་མང་བོ་ཀོ་རི་ཡར་ཆུ་ལུད་ཕྱོ་བ་ལྟར་སླེབས་འགོ་ཚུགས་འདུག

ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་མི་མང་དཀྱུས་མའི་ཁྲོད་རྒྱ་མི་ལ་ལྟ་སྟངས་ཡག་པོ་མེད་ཅིང་ཁོ་བ་ཚོས་རྒྱ་རིགས་དག་ནི་རྗེས་ལུས་དང་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་མི་ཤེས་མཁན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད།ཐ་ན་སྔོན་ཆད་རྒྱ་ནག་གི་མི་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་པར་ཡང་དགའ་བོ་མི་བྱེད་ཟེར། གང་ལྟར་ད་ལྟ་ཀོ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་དག་ཏུ་རྒྱ་རིགས་ཧ་ཅང་ཕོན་ཆེན་པོ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ་དེ་ཡང་བྲོས་ནས་སླེབས་པ་དང་ཆང་ས་དངོས་རྫུན་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སླེབས་པ།ད་དུང་ཡིག་ཆ་ཉོས་ནས་སླེབས་པ་སོགས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་མི་སེར་དག་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་ཁག་ལྷ་ཡུལ་དུ་བསྒོམས་ནས་ཤོར་བཞིན་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད་འདུགལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན་ལོ་སྔོན་མར་(༢༠༡༡)རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམས་པས་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམ་པའི་བརྒྱ་ཆ་སུམ་ཅུ་བརྒལ་འདུག་ཟེར།དེ་ནི་དཔེར་ན་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་ཡུལ་སྐོར་པ་གསུམ་སླེབས་ན་གཅིག་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་མི་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་རེད།ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ཏུ་ལས་ཀ་རིགས་སྐྱོ་བ་ཚང་མ་རྒྱ་ནག་དང་ཁམ་བྷོ་དྲ་(Cambodia)དེ་བཞིན་བེ་དྲི་ནམ་(Vietnam)མི་རིགས་དག་གིས་གཉེར་བཞིན་འདུགགང་ལྟར་མི་མང་ནི་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ངོ་མ་བདེན་པ་འདྲ་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་ད་ལྟ་རྒྱ་རིགས་སྟོང་ཕྲག་ཁྲི་ཕྲག་གིས་ཁེངས་བཞིན་འདུག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་གསལ་བོ་རེད།སྔོན་ཆད་རྒྱ་ནག་གི་ཨོ་ལིམ་ཕིག་དཔལ་འབར་ལུང་པ་འདི་བརྒྱུད་སྐབས་བོད་མི་ལས་ངན་ཁ་ཤས་ཀོ་རི་ཡར་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་དག་གིས་རུབ་རྡུང་བྱས་ནས་ཤི་མིན་རོ་མིན་ཞིག་བཟོས་པ་རེད་ཟེར།




(ལུང་བ་འདིར་སླེབས་ནས་བདག་གིས་གནད་དོན་ཡ་མཚན་གཉིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ནི་ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག་གི་བཀོལ་སྤྱོད་དང་ཀོ་རི་ཡའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་གཉིས་ཡིན།དེར་བརྟེན། གནད་དོན་དེ་གཉིས་ཐེངས་རྗེས་མར་གཟིགས་རོགས།)



མུ་འགོད། (ཀྲོག་ཡོ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དུ་བྲིས།)

ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཉི་ཧོང་ཡུལ་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཟིན་ཐོ།

སྦྲ་རིགས་ཐོགས་མེད།

ཉེ་ཆར་བདག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་ཐེབས་རྩ་ཁང་གིས་འདེམས་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་ལས་རིམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཉི་ཧོང་གི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁག་ཁ་ཤས་སུ་ཟླ་ཤས་རིང་སློབ་སྦྱོང་དང་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་སྐལ་ལྡན་པས།འདིར་བདག་གིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཁ་ཤས་རང་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་དང་སྦྲགས་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཤད་འདོད་བྱུང་།རྩོམ་ཡིག་འདི་ཡང་དྲ་ལམ་གྱི་བོད་ཡིག་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ཀྱི་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་དང་བོད་ཡིག་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ལྟ་མཁན་གྱི་ཀློག་པ་བོ་དག་ལ་ཕུལ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་པ་ཞིག་གི་ལེགས་སྐྱེས་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ཆོག

ད་ལྟའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཁྱོན་ཡོངས་དང་ཐ་ན་ནུབ་ཕྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཐེབས་བཞིན་པའི་ཤར་མཐའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ངུ་འདིའི་མིང་ལ་ལྷོ་ཀོ་ར་ཡ་(SouthKorea-PRK대한민국)ཟེར། སྤྱིའི་མི་འབོར་ས་ཡ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་(༥༠,༠༠༠,༠༠༠)བརྒལ་ཅིང་མི་མང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱིས་ཧན་གོ(Hangul-대한민국)སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཉི་ཧོང་དང་།ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ།ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག བྱང་ཕྱོགས་སུ་ནུབ་ཀོ་རི་ཡ་བཅས་ཀྱིས་བསྐོར་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པའི་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཀོ་རི་ཡ་(korea)ཞེས་པའི་མིང་འདི་གནའ་བོའི་ཀོ་རི་ཡའི་གྷོར་ཡས་(Goryeo Dynasty) རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་ཞིང་།སྐབས་དེར་གཞི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ལུང་པ་འདི་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་འགོ་ཚུགས།


འདས་པའི་བྱུང་རབས་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སྐད་ཡིག་དང་ལོ་རྒྱུས་གཅིག་ལས་མཆེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་།  དམག་ཆེན་གཉིས་པའི(༡༩༣༩-༡༩༤༥)རྗེས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གྲང་དམག་ཁྲོད་དུ་ཨུ་རུ་སུ་དང་ཨ་མེ་རི་ཁ་ཕྱོགས་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ཕྱི་ལོ་༡༩༤༨ལོར་ཀོ་རི་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་ཁ་གྱེས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་སུ་གྱུར།ཀོ་རི་ཡར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྷག་གི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་མ་ཟད་མཚམས་རེར་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་དབང་ཐང་ཡང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་དང་ཁྲི་སྲོང་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་དར་བ་བཞིན་དར་བའི་རྩེ་མོར་སོན་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་ཤར་མཐའི་ས་ཁུལ་མང་བོ་ཡང་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་བྱུང་འདུག་ལ།  དེ་བཞིན་ཡང་མཚམས་རེར་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་གྱི་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་དང་ཕྱིའི་བཙན་གནོན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སོག་པོ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་བསྙེས་ནས་སྡོད་དགོས་པའང་བྱུང་འདུག།


ཀོ་རི་ཡའི་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ཁག་རི་དང་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེངས་ཞིང་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དག་ནི་མཚོ་གླིང་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོ་གྲུབ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།དེ་བཞིན་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་དྲག་ཅིང་གཟེངས་མཐོ་བའི་གཅོང་རོང་དང་བྲག་རི་མང་བོ་འདུག་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྦ་རླབས་འཇམ་ཞིང་མཚོ་གླིང་འདྲ་མིན་གྱིས་ཁེངས།ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་(99,392 Km sq)རང་རེ་བོད་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ལས་རྡབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གིས་ཆུང་ལ་དབྱར་དུས་ཚ་བ་ཆེ་(28Cནས 39 C )ཞིང་དགུན་དུས་གནམ་གཤིས་(2 C ནས -12 C) གྲང་། ལུང་བ་འདིར་ཤིང་ཏོག་རིགས་འདྲ་མིན་དང་སྔོ་ཚལ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་ཐུབ་ལ་ལྷག་པར་ཀུ་ཤུ་དང་ཚ་ལུ་མའི་སྐྱེས་སྟོབས་དག་ཧ་ལས་པ་ཞིག་འདུགཞིང་པ་དག་གིས་གཙོ་བོ་འབྲས་དང་དེ་བཞིན་སྔོ་ཚལ་འདྲ་མིན་འབྲས་འདེབས་བཞིན་འདུག་ལ་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་གྲོ་འདེབས་མཁན་ཡང་འདུགའོན་ཀྱང་། ཁོ་ཚོའི་ཁ་ལག་གཙོ་བོ་འབྲས་ཡིན་ལ་ཟས་རིགས་ཚང་མ་ཕལ་ཆེར་འབྲས་དང་མཉམ་དུ་བསྡེབས་ནས་ཟ་སྲོལ་འདུག

བགྲང་བྱ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རབས་ཁྲོད་དུ་ཀོ་རི་ཡར་དར་རྒུད་ཀྱི་རིམ་པ་མང་བོ་ཞིག་བྱུང་ལ་དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིགཆོས་ལུགས། ལུགས་སྲོལ་གོམས་གཤིས། ཀུན་སྤྱོད་ལྟ་བ། སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་བ་སོགས་ལ་དུས་རབས་རིམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་འདྲ་མིན་ཞིག་བྱུང་མྱོང་འདུགཕྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་བགྲང་བྱ་༢༣༣༣ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་གོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་རབས་ཐོག་མ་གྷོ་ཇོ་སན་(Gojoseon)བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ཡུལ་གྲུ་འདི་རྒྱལ་བོ་གཅིག་གི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར།དེ་ནས་བཟུང་དུས་རབས་མང་བོར་རྒྱལ་རབས་འདྲ་མིན་གྱི་དབང་བསྒྱུར་བརྒྱུད་ནས་འཕེལ་འགྲིབ་སྣ་ཚོགས་ཞིག་བརྒྱུད་མྱོང་།འོན་ཀྱང་། ཀོ་ར་ཡ་མུ་མཐུད་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ངོ་བོའི་ཐོག་གནས་ཡོད་ལ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་གི་དབང་ཤུགས་འོག་ཡོངས་སུ་ཤོར་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱང་བྱུང་མྱོང་མི་འདུག


འོན་ཀྱང་། ཀོ་རི་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་རྒྱལ་རབས་ཐ་མ་ཇོ་སན་(JoseonDynasty)རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཉམས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ཉི་ཧོང་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཤོར་ལོ་ངོ་(༡༩༡༠-༡༩༤༥)སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་འདུག་དགོས་བྱུང་འདུག ཀོ་རི་ཡའི་རང་བཙན་ཤོར་ནས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་དེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༢ལོར་༧གོང་ས་བཅུ་བཞི་པས་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་པ་འཛམ་གླིང་ལ་བསྒྲགས།འོན་ཀྱང་། ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་བསྐྱར་དུ་རང་བཙན་ཐོབ་(༡༩༤༨)པའི་ལོ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་(༡༩༤༩)རྒྱ་ནག་གི་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིས་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས།ཐ་མར་ཉི་ཧོང་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ཁོ་ཚོའི་དབང་བསྒྱུར་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ནའང་དེའི་ཚབ་ཏུ་ཀོ་རི་ཡ་བྱང་ཕྱོགས་ཨུ་རུ་སའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ཤོར་ཞིང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁག་ཨ་རིའི་དབང་ཤུགས་འོག་ཏུ་སོང་།དེར་བརྟེན། ལྷོ་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་དམག་འཁྲུག་(༡༩༥༠-༡༩༥༣)ཅེས་པའི་འཛམ་གླིང་གྲང་དམག་འགོ་སྟོད་ཀྱི་ནང་འཁྲུགས་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ལངས་ཞིང་།ཁྱོན་དམག་མི་དང་མི་སེར་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་གཉིས་ལྷག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་སོང་ཟེར། སྐབས་འདིར་འཛམ་གླིང་གི་དོ་སྣང་དམག་འཁྲུག་ལ་འཁོར་ནས་ཡོད་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པས།ང་ཚོས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་རེ་སྐུལ་རེ་བྱས་ཀྱང་དོན་མཐུན་གྱི་ཡ་ལན་སྤྲོད་མཁན་ཞིག་མ་བྱུང་བ་དེ་རེད།



(འོ་ན། ད་ལྟའི་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དེ་ཇི་ལྟར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་རང་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་སྐྱོད་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན་ནམ།དེ་བཞིན་ཁོ་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་ཀུན་སྤྱོད་རིན་ཐང་། སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་བ། ཆོས་ལུགས་དད་མོས།སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་སོགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན་རྗེས་མའི་འགྲུལ་བཞིན་ཟིན་ཐོ་ཁག་ལ་གཟིགས་རོགས།)


མུ་འབྲེལ་ཟིན་ཐོ། (ཀྲོག་ཡོ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དུ།)

བརྩེ་སེམས་ངོ་མ།

མགོན་པོ།

འདི་ནི་ཉི་ཧོང་དུ་ས་ཡོམ་རྒྱུགས་སྐབས་ཨ་མ་ཞིག་གིས་རང་སྲོག་བློས་བཏང་བྱས་པའི་དངོས་བྱུང་གི་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན།

ས་ཡོམ་གཞོམ་རྗེས་སྲོག་སྐྱོབ་རུ་ཁག་བུད་མེད་གཞོན་ནུ་མ་ཞིག་གི་ཁང་པ་ཞིག་འཕྲོ་ཞིག་གི་འགྲམ་དུ་སླེབས་ཞིང་ཁོང་ཚོས་སེར་ཁའི་ཁྲོད་ནས་མོའི་བེམ་པོ་མཐོང་། འོན་ཀྱང་མོའི་སྡོད་སྟངས་དེ་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཏེ་མོའི་པུས་མོ་མི་ཞིག་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་ས་ལ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་པོ་མདུན་ལ་གུག་ཞིང་ལག་པ་གཉིས་དངོས་པོ་ཞིག་གིས་བརྟེན་ཡོད། མོའི་རྒྱབ་དང་མགོ་ཁང་པ་ལྡིབ་ནས! ་ཆག་ཧྲུག་ཏུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད།
དཀའ་ཚེགས་དུ་མ་བརྒྱུད་སྲོག་སྐྱོབ་རུ་ཁག་གི་རུ་དཔོན་གྱིས་ལག་པ་གྱང་སྟེང་གི་བར་ཧྲུག་ཀྱག་ཀྱོག་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་བུད་མེད་དེའི་གཟུགས་པོར་ཐུག་ཐབས་ཀྱིས་བུད་མེད་དེ་ད་དུང་གསོན་ཡོད་པའི་རེ་བ་བྱས། འོན་ཀྱང་མོའི་བེམ་པོ་འཁྱགས་གྱོང་དེས་ཁོ་མོ་ཏན་ཏན་ཤི་ཟིན་པ་ཁོར་ར་སྤྲོད་བྱས།

ཁོ་དང་རུ་མི་གཞན་ཚོས་ཁང་པ་དེ་བསྐྱུར་ནས་ཁང་པ་ཞིག་པོ་རྗེས་མ་དེར་འཚོལ་ཞིབ་ལ་ཕྱིན། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གློ་བུར་བ་ཞིག་གིས་རུ་དཔོན་དེ་སྔོན་གྱི་བུད་མེད་འདས་པོ་དེའི་ཁང་པ་ཞིག་པོ་དེར་ཕྱིར་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་། སླར་ཡང་ཁོས་པུས་མོ་བཙུགས་ནས་ལག་པ་བར་ཧྲུག་ཀྱག་ཀྱོག་དེ་ནས་བཅུག་ཏེ་བུད་མེད་དེའི་གཟུགས་པོའི་འོག་གི་བར་སྟོང་ཆུང་ཆུང་དེར་ལག་སྙོབ་རྒྱབ། གློ་བུར་དུ་ཁོས་ ཕྲུ་གུ་ཞིག་འདུག འདིར་ཕྲུ་གུ་ཞིག་འདུག་ ཅེས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་སྐད་རྒྱབ། རུ་མི་ཚང་མས་མཉམ་རུབ་ངང་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་བུད་མེད་འདས་པོ་དེའི་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་ཅ་དངོས་ཞིག་རོ་རྣམས་བསལ། ཕྲུ་གུ་དེའི་ཨ་མའི་བེམ་པའི་འོག་མེ་ཏོག་གི་རི་མོ་བཏབ་པའི་མལ་ཆས་ཞིག་ནང་ཟླ་བ་གསུམ་ལ་གསོན་པའི་བུ་ཆུང་ཞིག་བསྒྲིལ་འདུག བུད་མེད་དེས་རང་གི་བུ་སྐྱོབ་ཆེད་དུ་མཐར་ཐུག་གི་བློས་གཏོང་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་མངོན་གསལ ་རེད། ཁང་པ་བརྡིབ་སྐབས་བུ་སྐྱོབ་ཆེད་མོས་རང་གི་གཟུགས་པོ་ཁོ་ལ་བཀབ་ཡོད་པ་རེད །རུ་དཔོན་གྱིས་བུ་དེ་ཡར་ལེན་སྐབས་ཁོ་ད་དུང་ཞི་འཇམ་ངང་གཉིད་འདུག
སྨན་པ་བུ་དེར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་གང་མགྱོགས་སླེབས་ཅིང་ཁོ་ཚོས་མལ་ཆས་བསལ་སྐབས་ལག་ཐོག་ཁ་པར་ཞིག་དེའི་ནང་ཡོད་པ་མཐོང་། ཁ་པར་དེའི་ངོ་ཤེལ་སྟེང་འཕྲིན་ཐུང་ཞིག་འདུག་པ་འདི་ལྟར་ གལ་སྲིད་ཁྱོད་གསོན་ཐུབ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་ཁྱོད་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་ངེས་པར་དུ་དྲན་རོགས །
ལག་ཐོག་ཁ་པར་དེ་ལག་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་བརྒྱུད་ཅིང་འཕྲིན་ཐུང་དེ་ཀློག་མཁན་ཚང་མ་ངུ་ཤོར །
རང་ཉིད་ཤི་ཡང་ད་དུང་བུ་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་པའི་ གལ་སྲིད་ཁྱོད་གསོན་ཐུབ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་ཁྱོད་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་ངེས་པར་དུ་དྲན་རོགས ། ཞེས་པ་ནི་ཨ་མ་ཞིག་གིས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་ལ་བཅངས་པའི་བརྕེ་སེམས་ངོ་མ་རེད །

བྷར་མར་ནང་ཆོས་དར་ཚུལ།

རིག་འཛིན།

༄༅། །བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་༼འཇང་ཡུལ་༽ལམ་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་སུ་༼བྷར་མ་༽འམ་༼མ་ཡན་མའི་༽རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ནང་ཆོས་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཚུལ་རོབ་ཙམ་ཞུ་ན། སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་གིས་རྡོ་བརྐོས་བྲག་རིས་དང་ཏ་ལའི་ལོ་མར་བྲིས་པའི་ཡིག་རིགས་རྙིང་པ་སོགས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ན་བྷར་མར་ནང་ཆོས་སྔ་ཕྱི་ལན་མང་བྱུང་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྟེ།

༡༽དང་པོ་ནི། བྷར་མའི་ནང་དུ་(Buddh a Sasana)སྟེ་༼སྟོན་པའི་བསླབ་པ་༽ཐོག་མ་ནི་༼ཤེ་ཝེ་དྷ་གྷོནཕ་གོ་དྷ་༽(ShweDagon Pagoda)《བྷར་མའི་ཡང་སྒོན་ས་གནས་སུ་གཞུ་འདོམ་༩༨་ཡོད་པའི་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་གྲགས་ཅན་ཞིག་》ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་མ་ཧཱ་ས་ཀར་ཏིའི་ལོ་རབས་༡༠༣་སྟེ་སྟོན་པ་ཞལ་བཞུགས་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་བྷར་མའི་༼ར་མན་ན་དྷེ་སེའི་ཏབ་ཕཱུ་སའི་༽ས་གནས་༼བྷལ་ལི་ཀ་༽གྲོང་ནས་ཡིན་པའི་༼བྷག་ལི་ཀ་དང་ཨུག་ཀལ་ལ་པ་༽ཞེས་པའི་ཚོང་པ་སྤུན་གཉིས་ཤིག་སྟོན་པར་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཆུ་བོ་༼ནེ་ར་རྗ་རའི་༽ཉེ་འགྲམ་གི་ནགས་ཚལ་༼ཨུ་རུ་ཝེ་ལའི་ར་རྗ་ཡ་ཏ་ན་ལིན་ལུན་༽ལྗོན་ཤིང་དྲུང་དུ་༼ཕ་ལ་སམྨ་ཨཔྟི་༽ཏིན་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་བཞིན་པའི་སྐུ་གམ་དུ་འབྱོར་ཞིང་གུས་པ་ཆེན་པོས་སྟོན་པར་སྦྲང་རྩིའི་སྤྲི་གོར་(honey cake)ཕུལ་བ་དང་སྟོན་པ་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་ཚིམས་པར་མཛད་ཅིང་ཁོང་གཉིས་པོའི་རེ་འདོད་ལྟར་དད་རྟེན་དུ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ཉག་མ་བརྒྱད་ཀྱང་གནང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གཉིས་རང་ཡུལ་དུ་འབྱོར་སྐབས་རི་དེའུ་ཆུང་ངུ་གི་སྒང་དུ་སྟོན་པའི་དབུ་སྐྲ་ནང་རྟེན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་མཆོད་རྟེན་༼ཏམ་པ་གུ་ཏ་༽ཞེས་པ་ཞིག་བཞེངས་པ་དེར་དེང་སང་༼ཤེ་ཝེ་དྷ་གྷོན་ཕ་གོ་དྷ་༽(ShweDagon Pagoda) ཟེར།། 《རྒྱལ་པོ་དྷམ་མ་ཛེ་དྷིས་(AD 1472-1492) བཙུགས་པའི་རྡོ་རིང་ཞིག་ལ་གསལ་》༢༽གཉིས་པ་ནི། ལུང་ལས་རྒྱལ་པོ་༼ར་མེན་ན་དྷེ་སའི་༽དུས་སྐབས་ཏེ་མ་ཧཱ་ས་ཀར་ཏིའི་ལོ་རབས་༡༡༡་ནང་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་༼ཐེ་ར་ཤིན་གྷ་ཝམ་པྟི་༽ཞེས་པས་སྟོན་པ་ཉིད་བྷར་མའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་༼སུ་དྷམ་མ་པུ་ར་༽སྟེ་དེང་སང་༼ཐེ་ཏྲོན་༽ཡུལ་དུ་ཕེབས་པར་བསྐུལ་བ་བཞིན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་གྲགས།༣༽ གསུམ་པ་ནི། མ་ཧཱ་ས་ཀར་ཏིའི་ལོ་རབས་༡༢༣་པའི་ནང་དགྲ་བཅོམ་པ་༼མ་ཧཱ་པུན་ནས་༽ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ཉིད་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་བཅས་པ་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་༼སུ་ན་པ་རན་ཏ་ཝན་ནིཀྐ་གྷ་ན་༽ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ཕེབས་ཏེ། སྐབས་དེར་སྟོན་པ་མཆོག་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་སའི་ཙན་དན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་ཀྱང་བཞེངས་ཤིང་གནས་དེའི་བསམ་གཏན་པ་༼ན་མན་ཏ་༽དང་ཁོང་གི་ཆོས་གྲོགས་གཉིས་ཀྱང་སྟོན་པར་གུས་ཕྱག་ཞུ་རུ་ལྷག་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱག་མཆོད་ཀྱི་རྟེན་ཞིག་བསྩལ་བར་ཞུས་པ་ལྟར། སྟོན་པའི་ཞབས་གཡོན་མའི་རྗེས་ཟུང་ཞིག་སྟེ། གཅིག་ནི་རི་ཕྲན་༼མིན་བྷུ་༽དང་གཞན་ཞིག་དེ་ལས་ཅུང་གཟེངས་མཐོ་བའི་རི་དེའུ་ཞིག་གི་སྒང་དུ་བཞག་གནང་མཛད་པ་དག་གསེར་གྱི་ཞབས་རྗེས་ཤེས་དེང་སང་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བར་མཆི།།༤༽བཞི་པ་ནི། འདས་ལོ་༢༣༥་ལོར་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་པས་རྒྱལ་བསྟན་སྟོབས་ཀྱིས་སྤེལ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། ནང་བསྟན་ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་མཁན་གྱི་ཕོ་ཉ་བ་ཡུལ་གྲུ་དགུ་དང་ས་གནས་དགུ་ལ་མངགས་པའི་ནང་གི་༼མ་ཧཱ་ཏེ་ར་སོ་ན་༽དང་༼ཨུ་ཏྲར་ར་༽གཉིས་དགྲ་བཅོམ་པ་གསུམ་དང་འགྲོགས་ཏེ་༼སུ་ཝམ་ན་བྷུ་མི་སྟེ་ཏེ་ཏྲོན་༽ཡུལ་དུ་ཕྱགས་ཕེབས་ཤིང་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ལོ།།༥༽ ལྔ་པ་ནི། སྟོན་པའི་འདས་ལོ་༩༣༩་དང་སྤྱི་ལོ་༣༨༦་ཙམ་ལ་བྱུང་བའི་ཤྲི་ལང་ཀའི་རྒྱལ་པོ་༼མ་ཧཱ་ན་མ་༽དང་དུས་མཉམ་པའི་བྷར་མའི་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་༼བྷ་གྷན་གྱི་ཐི་ལིག་ཡང་༽གི་རྒྱལ་པོ་༼མ་ཧཱ་ཐེ་ར་བྷུངྡྷ་གྷོ་ས་༽༼ར་རྗ་གྷ་ཧན་རྒྱུད་པ་ལས་མཆེད་པར་གྲགས་༽རང་གི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་༼མ་ཧཱ་ཐེ་ར་རེ་ཝ་ཏས་༽བོས་པ་ལྟར་ཤྲི་ལང་ཀར་ཕེབས་ཤིང་༼མ་ཧཱ་བི་ཧར་༽ནང་བཞུགས་ཏེ་པ་ལིའི་སྐད་ཐོག་ཏུ་བཞུགས་པའི་ནང་ཆོས་དག་མངྒྷ་དྷའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་རོ།།མདོར་ན་བྷར་མའི་ཡུལ་གྱི་ནང་ཆོས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གནའ་ཤུལ་རྟོག་ཞིབ་པས་གནའ་རྫས་གསར་རྙེད་ལ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན་གནའ་བོའི་ཕཱུ་(Pyu)རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བྱུང་ཡོད་པར་བཤད་ལ་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དག་ལ་ནང་ཆོས་ཇི་ཙམ་དར་བ་དག་གནས་བརྟན་པའི་ལུགས་ཉག་གཅིག་ཏུ་སྣང་།

དེང་གི་ཆར་བྷར་མའི་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་མི་འབོར་གཤམ་གསལ།


༡༽ ནང་པ་བརྒྱ་ཆའི་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་(89.20%),
༢༽སེམས་གཙོ་སྨྲ་བ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་(1.27%)
༣༽ཡེ་ཤུ་པ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་(5.05%),
༤༽ཁ་ཆེ་བ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་(3.78%),
༥༽ཧིན་དྷུ་བ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་(0.55%),
༦༽སིག་དང་རྒྱ་མའི་ལི་ཕེའན་ཧྥུ་རྗེན་ཧེལ་སོགས་་་་་་་་་་་(0.61%).
ཙམ་ཡོད་ཅིང་གྲངས་ཉུང་ཆོས་ལུགས་པ་དག་ཕལ་མོ་ཆེ་སྔོན་ཆད་རྒྱ་གར་ནས་ཡོང་བ་གཙོ་ཆེར་ཡིན་ཚོད་སྣང་།
༼ས་ག་ཟླ་བར་སྟོན་པ་རྗེས་དྲན་དུ་སྤེལ།༽

མཁྱེན་ལྡན་གྱི་ཀློག་པོ་རྣམ་པ། ཕྲན་གྱི་དབྱིན་ཇིའི་ཆུ་ཚད་དམན་པས་ཚིག་དོན་གང་ཐན་ནས་ནོར་འཁྲུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་ངེས་པས་ཡོ་བསྲང་གནོངས་རོགས་ཞུ།

མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་འབྲུག་༼སྤྱི་ལོ་༡༩༢༨༽ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་སྟག་གི་ཟླ་བའི་ནང་གངས་ལྗོངས་ས་ཡི་ཐིག་ལེའི་ལྷ་ལྡན་སྨན་ལྗོངས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་རྒྱལ་རྩེའི་ཚོང་ཁང་ཞེས་པར་ཡབ་དཀོན་མཆོག་འོད་ཟེར་དང་ཡུམ་སྐལ་བཟང་མཚོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་འཁྲུངས་ཁྱིམ་དེའི་སྨན་པ་མི་རབས་གསུམ་པ་ཡིན། དགུང་ལོ་དྲུག་ལ་ཕེབས་དུས་ཡབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་འབྲི་ཀློག་སྦྱངས་པ་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བདུན་པར་ལྷ་སར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་སྒེར་བཙུགས་སྐྱིད་རས་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པར་ཕེབས་ནས་ལོ་དྲུག་རིང་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དག་གསུམ་བསླབ་སྦྱངས་ཀྱིས་སྦྱང་འབྲས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཡབ་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་དང༌། ཡུམ་གྱིས་ཡབ་མེས་འཚོ་བྱེད་དམ་པའི་རྒྱུད་པ་ཟིན་ངེས་ཀྱི་མཁས་དབང་ཞིག་ཏུ་བསྐྱེད་བསྲིངས་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་སྨན་རྩིས་ཁང་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་ལ་རེ་ཞུ་གནང་བ་དང༌། མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་ཀྱང་འདི་པའི་༼བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས༽ཡབ་མེས་གཉིས་ཀ་བླ་སློབ་དམ་གཙང་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆེ་བར་མ་ཟད། རང་གི་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་གསུམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཀྱི་སྐུའི་སྐྱེ་བར་ཐུགས་ངེས་ཀྱིས་ཞལ་བཞེས་ཏེ། བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང༌། ཁོང་སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་དད་བརྩོན་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་གང་ཞིག་བསླབ་སྦྱངས་མཛད་ཀྱང་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན་པའི་བློ་གྲོས་ལྡན། ལོ་དགུའི་རིང་སྨན་དང་རྩིས་གཙོར་འགྱུར་གྱི་རིག་གནས་མང་པོ་ལ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱིས་ཐོས་བསམ་གནང་བར་བརྟེན། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་སྐབས་སྨན་རྩིས་སྦྱང་འབྲས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་ཐོབ། སླར་ཡང་མུ་མཐུད་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་དང༌། མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་འོད་གསལ། མཁས་མཆོག་ཟླ་བ་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཡུན་རིང་གཏུགས་ནས་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་སྤྱི་དང༌།བྱེ་བྲག་སུམ་རྟགས་དང༌། སྙན་ངག་སོགས་དང༌། ད་དུང་ལེགས་བཤད་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན། སྙིང་ཐིག་གི་སྐོར་མྱུར་ལམ་འཁོ་བའི་གདམས་པ་དང་བཅས་ཟབ་ཆོས་དུ་མ་གསན་པས། སྨན་རྩིས་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་གཞུང་ཁྲིད་མན་ངག་ལག་ལེན་ཀུན་ལ་དབང་འབྱོར་བ་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས། ད་དུང་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་སློབ་མའི་སློབ་སྦྱོང་ལ་སྐུལ་ལྕག་ཡོང་ཆེད་སྦྱང་འབྲས་རྩེར་སོན་པའི་སློབ་མ་ཁག་གཅིག་ལ་སྨན་རྩིས་གཉིས་ལྡན་མཚོན་པའི་ཞྭ་མོ་ཞིག་གསར་བཟོ་གནང༌། ཞྭ་མོ་དེའི་མདུན་ལ་སྨན་མཚོན་པའི་ཨ་རུ་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། རྒྱབ་ལ་རྩིས་མཚོན་པའི་པད་མའི་སྟེང་དུ་རལ་གྲི་བཀོད་པའི་ཞྭ་མོ་གོས་ཆེན་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་འཆར་འགོད་གནང་བ་དེ་སྐབས་དེ་དུས་སྦྱང་འབྲས་རྩེར་སོན་པའི་སྨན་རྩིས་གཉིས་ལྡན་གྱི་སློབ་མར་གཡོགས་པའི་སྲོལ་བཟང་གཏོད། ད་ལྟ་བཞུགས་པའི་འཚོ་བྱེད་ནང་ཞྭ་མོ་འདི་གྱོན་མྱོང་མཁན་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཡོན་ཀྲང་གཅིག་བུ་ཡིན། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་དང་མཚན་འཛིན་ཀྲུའུ་ཞི། བོད་ལྗོངས་འཕྲོད་བསྟེན་ཐིང་གི་ཐིང་ཀྲང་སྐུ་གཞོན། ཀྲུང་གོ་ཀྲུང་དབྱིའི་མཁས་ཅན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན། ཤང་ཀང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀྲུང་དབྱིའི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་མཚན་འཛིན་ཀྲུའུ་ཞི། མི་རིགས་གསོ་རིག་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཚོགས་གཙོ། སྐབས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། སྐབས་བརྒྱད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། ཀྲུང་གོ་ཚན་རིག་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོ་ལས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན། ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་ཀུན་འདུས་ལས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སྐུ་གཞོན། ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་གི་ལོ་རིམ་མེ་ལོང་ལས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཞུས་ཨུ་ཡོན། བོད་ལྗོངས་རྩིས་རིག་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོའི་གརྩོ་སྒྲིག་པ། བོད་ལྗོངས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་རིག་གཞུང་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ། ཀྲུང་ཧྭ་གསོ་རིག་སློབ་ཚོགས་ཀྲུང་བོད་གསོ་རིག་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན། ཀྲུང་གོའི་མཐོ་རིམ་བོད་སྨན་ཞིབ་འཇུག་འཛིན་གྲྭའི་ཀྲུའུ་རིན་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཡོད་ལ། ད་དུང་དུས་དེའི་ཡས་མས་སུ་སྨན་པ་འབུམ་རམས་པ་དང༌།རྒྱལ་ཁབ་མི་དོན་པུའུ་ནས་དམིགས་བསལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན་གྱི་དར་གཞོན་མི་སྣ་ཞེས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མཁས་དབང་༼བོད་ལྗོངས་བོད་སྨན་ཁོངས་སུ་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་གཅིག་བུ་མ་གཏོགས་མེད་དོ༽ རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་གི་ཡོན་ཀྲང༌། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་མི་སྒེར་གྱི་སྔོན་ཐོན་པ། བོད་ལྗོངས་མི་བཅུའི་གསར་འགྱུར་མི་སྣ་སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད།
མཁས་དབང་བྱམས་པ་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ནས་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་འཕྲིན་ལས་སྐྱོང་བཞིན་བཞུགས་པ་གསང་གསུམ་ཉེར་འཚེའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་གངས་ཅན་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་བའི་དཔལ་མགོན་དུ་འཚོ་བཞེས་ཐོག་ཁོང་གིས་དུས་བབས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུའང་བརྩོན་པ་ཉལ་འགྲོའི་རྒྱུན་བཞིན་བསྟེན་ནས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་དང༌། སྨན་རྫས་རིག་པ། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ།དེ་བཞིན་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ་བཅས་པར་མཐིལ་ཕྱིན་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་ནས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བའི་གྲས་སུ་གསུང་རྩོམ་པོད་བརྒྱད་དང༌། ཆེད་རྩོམ་བརྒྱད་ཅུ། སློབ་འཁྲིད་སློབ་དེབ་ཁག་བཅུ་གཅིག་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཡོན་ནི་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་མཚོན་གྲགས་ཅན་བོད་སྨན་མཁས་དབང་དུ་མ་ལས་ཐོབ་པའི་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་མན་ངག་མཐའ་དག་དང༌། ཡང་སྒོས་སྐུ་དངོས་ཀྱི་ཐུགས་རྩལ་དང༌། འབད་བརྩོན། མཁྱེན་རབ་ཁོ་ན་ལས་འཁྲུངས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། གོང་གསལ་གྱི་ཆེད་རྩོམ་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་ལ། གསུང་རྩོམ་པོད་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་པེ་ཅིན་དང༌། ཟི་ཁྲོན། བོད་ལྗོངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སོགས་ནས་དཔེ་བསྐྲུན་གནང་ཡོད། རྩོམ་དེབ་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་འདི་ཉིད་དང༌། བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། སྡོང་འགྲེམས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་འདོད་འབྱུང་ནོར་བུའི་མཛོད་སོགས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང༌། པུའུ་རིམ་པ། ལྗོངས་རིམ་པ་སོགས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་དང་བྱ་དགའ་ཐེངས་མང་ཐོབ་མྱོང་ཡོད་ལ། འགྲོ་བ་ནད་པས་གཙོས་མང་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་གཟུར་གནས་མཁས་པ་ཚོས་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་དང་བསྔགས་བརྗོད་འབུམ་ཕྲག་འབུལ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར།
སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་སྨན་པ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག་ཅན་ནས་གསོ་དཔྱད་བསྟན་པ་དབུ་བརྙེས་པའི་བཞེད་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱི་ཡིག་འཇོག་མཛད་པའི་ཁུངས་ལྡན་དཔྱད་གཞི་སྤྱི་དང༌། ཡང་སྒོས་ཡར་རྗེན་ཨུ་རྒྱན་གླིང་པས་ཡར་ལུང་ཤེལ་བྲག་གི་གཏེར་ནས་དྲངས་པའི་བློན་པོ་བཀའ་ཐང་དང་སྨན་རྫས་རིག་པ་མཁས་ཅན་དེའུ་དམར་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་དུག་བཅོས་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ། དེ་བཞིན་ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་པ་མ་ཟད་ལྷག་པར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་སྲས་བགྲེས་ཤོས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཞེས་སྨན་དཔྱད་བསྟན་པའི་རྐང་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་དེས་དུག་འཇོམས་དབང་རིལ་གྱི་ཕྱག་བཞེས་གནང་བ་སོགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་ཞིབ་མཛད་དེ་མཐར་རང་ཅག་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་ཀུན་འདུས་ལས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ཞིབ་གསལ་བཀོད་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་བོད་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་གདེང་འཇོག་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། དེ་སྔོན་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་རྒྱ་གར་ནས་དར་ཞེས་པའི་བཞེད་ཚུལ་འདི་དག་ཕྱོགས་ལྷུང་སུ་མ་གྱུར་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་གི་གྲགས་ཅན་བོད་རིགས་སྨན་པ་གཡུ་ཐོག་སྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ཡིན་པ་ཁུངས་བཙན་བདེན་པའི་དཔང་པོས་ར་སྤྲོད་གནང་ཡོད།
ཁོང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གནང་བའི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་ནང་དོན་བྲིས་ཆ་ངོ་མཚར་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ཞེས་པ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་དང་བོད་དབྱིན་ཤན་སྦྱར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཐོན་པའི་ཀྲུང་དབྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཚོན་ཁྲ་ཅན་གྱི་བྲིས་ཆ་དང་པོ་དེ་རེད། དེར་བརྟེན་༼སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦༽ལོར་ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་བྱ་དགའ་ཞེས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་དང༌། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ། ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་བེད་སྤྱོད་ལག་ཆའི་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་སོགས་ཐོབ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཐོག་གི་སྐྱེས་ཆེན་རྣམས་གནས་དུས་ལོ་རབས་གང་དུ་བྱོན་པ་དང༌། འཕྲིན་ལས་སྤྱི་བྱེ་བྲག་རིག་གནས། དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཛད་རྗེས་བཞག་པ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་གནའ་གཞུང་རྩ་ཆེན་དང༌། སྨན་སྦྱོར་དང་ནད་ཐོག་གི་མན་ངག་ཟབ་ཁྱད་རྣམས་བཀོད་པ་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་པའི་གསུང་རྩོམ་པོད་གཅིག་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་འཁྲིད་བྱེད་པའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྔར་སྲོལ་བཟང་བའི་སློབ་འཁྲིད་ཐབས་ལམ་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་སྡོང་འགྲེམས་འདོད་འབྱུང་ནོར་བུའི་མཛོད་ཅེས་པ་རྩོམ་འབྲི་གནང་བ་དེས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྟོང་ཆ་ཁ་སྐོང་ཙམ་མ་ཟད། ཕྱི་རབས་དང་ད་ལྟ་གཉིས་ཀར་སྐོམ་པ་ཆུ་སྦྱིན་ལྟ་བུའི་ཕན་འབྲས་བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༡ལོ་ལ་ཁག་སོ་སོར་༼ཀྲུང་གོའི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ལེགས་སྐྱེས་དཔེ་ཚོགས་འདེམས་ཐོན༽ཞེས་པའི་ནང་ཕུལ་བྱུང་དང་ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་༼བརྒྱད་ལྔ་ཚན་རིག་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི༽བྱ་དགའ་ཐོབ། དེ་བཞིན་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་རྩོམ་ཡིག་གསུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་སྙིང་བསྡུས་གནང་ཏེ་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་པ་དཔེ་སྐྲུན་གནང་ནས་ལོ་གཅིག་མ་སོང་བར་དཔར་བསྐྲུན་ཐེངས་གཉིས་པགནང་། ལྷག་པར་ཁོང་གིས་གཙོ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བཞེས་པའི་བོད་ལྗོངས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀུན་འདུས་ཆེན་མོ་ཞེས་པར་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད་ལ། དཔེ་ཚོགས་འདི་ལ་ནང་གསེས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐར་ནག་རྩིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དང༌། བསྟན་རྩིས་ཀྱི་སྐོར། སྐར་རྩིས་སྐོར། སྐར་རྩིས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་རེའུ་མིག་སྐོར་དང༌། ནག་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་བཅས་དེབ་ཚོགས་ལྔ་ཡོད་པ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་ནང་དོན་གཏིང་ཟབ་ཤོས། དཔྱད་གཞི་བློས་འཁེལ་ཤོས་ཞིག་ཡིན་པའི་སྟེང་དཔེ་དེབ་མཛེས་བཀོད་ལེགས་པ་དང་རྒྱུ་ཆ་སྤུས་དག་ཡིན་པར་བརྟེན་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་ཐོབ་པ་རེད།
ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སྐྱ་ཟད་སྔོ་ཐུག་སྐབས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་དུས་སུ་ཕལ་ཆེ་བ་ཁོང་གིས་དྲན་ཤེས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ཁོག་ནད་རིག་པ་དང་ཕྱི་བཅོས་རིག་པ། མོ་ནད་རིག་པ། བྱས་ནད་རིག་པ། སྨན་རྫས་རིག་པ་སོགས་དེབ་བཅུ་གཅིག་བསར་དུ་རྩོམ་བསྒྲིགས་གནང་བ་དེ་ཐོག་མར་སྣུམ་པར་སྟེང་ནས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གྲྭའི་བོད་སྨན་འཛིན་གྲྭར་བེད་སྤྱོད་གནང་བ་དང༌། དེ་རྗེས་ཆབ་མདོ་ས་གནས་པར་འདེབས་བཟོ་གྲྭ་ནས་ལྕགས་དཔར་དུ་བསྐྲུན། སློབ་དེབ་དེ་དག་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ཕན་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན་པར་འབྲེལ་ཡོད་སྨན་དོན་མི་སྣ་དང་ཚན་པ་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སྦྲགས་སླར་ཡང་ཐེངས་གཉིས་པར་དཔེ་བསྐྲུན་དགོས་པའི་རེ་བ་གནང་བཞིན་འདུག
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པ་དང༌། སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས། སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་ཐད་ལ་ཕུལ་བའི་ལེགས་བསྐྱེད་ལ་དོ་ནན་ཆེན་པོས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བ་མ་ཟད་ནུབ་ཕྱོགས་གསོ་རིག་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཚད་བསྡུར་གནང་ནས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ཤེས་རྟོགས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པ་མཁས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གནང་བ་ལས་གོམ་པ་སྤོ་སྔ་བ་དང་ནང་དོན་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་གནང་བར་བརྟེན། ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་ཆེད་རྩོམ་འདི་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་སྦྲུམ་ལྡན་རིག་པ་དང་གསོ་རིག་མཁས་ཅན་ཚོས་གདེང་འཇོག་ཐོན་པོ་ཐོབ་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡིག་འདི་བོད་ཡིག་ནས་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོར་སྤེལ་བ་དང༌། རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ལ་སྒྲོག་སྦྱང་གནང་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་བྱ་དགའ་ཐོབ། ད་དུང་ཁོང་གིས་ཆེད་རྩོམ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་སྨན་རྫས་རིག་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་སྐོར་གྱི་བསམ་ཚུལ་གླེང་བ་ཞེས་པ་འདི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢ལོར་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་སྤེལ་གནང་བར་མཁས་དབང་ཀུན་གྱི་གཅིག་གྱུར་ཐོག་བསྔགས་བརྗོད་དང་གདེང་འཇོག་ཐོབ་པ་སོགས་ཆེད་རྩོམ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་འཚོ་བྱེད་བགྲེས་པར་གསལ་འདེབས་དང༌། གཞོན་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་གཙོ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེར་གནས་པའི་བསིལ་ལྡན་སྭ་ལའི་སྨན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པ་འདིར་རང་རེའི་གཞུང་ལུགས་བེད་སྤྱོད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྨན་རྩིས་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རིགས་ལྡན་སྙིང་ཐིག་གི་རྩིས་འགོ་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་ཡོས་ལོ་ལ་གསར་དུ་སྤོ་བའི་སྐབས་སུ་སྔོན་ཆད་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་ཕྱག་བཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་འཇུག་རི་མོའི་ཟིན་བྲིས་དང་དཔེར་བརྗོད་ལག་ལེན་བཅས་པ་རྣམས་མཁས་དབང་བྱམས་པ་ཕྲིན་ལས་མཆོག་ལ་གནང་ཡོད་པ་དེ་དག་ད་ལམ་བེད་སྤྱོད་བྱས་རྗེས་རྩིས་འགོ་བདེ་བླག་ངང་སྤོ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང༌། ཡང་སྒོས་དེ་སྔོན་གཡུལ་འགྱེད་དང་གཏོར་ཟོར་འཕེན་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་སྤྱོད་སྲོལ་མེད་ཀྱང་སྐུ་དངོས་ཀྱི་རིག་པས་དཔྱད་ཞིབ་མཛད་ནས་སྒྲ་གཅན་འཁོར་ལོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་བརྟག་པའི་ཐབས་ལའང་རིག་པ་གསར་པ་རྙེད་ནས་བཏོན་གནང་མཛད། ད་དུང་༼རིག་གནས་གསར་བརྗེའི༽སྐབས་སུ་ཆོས་ལུགས་རྨོངས་དད་ལ་སྙད་ནས་ལོ་ལྔ་ལོ་ཐོ་སྟོན་འཚམ་ཆད་པ་འདི་ཉིད་གོང་རིམ་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢ལོར་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་དུས་ཁོང་ཡང་ལོ་ཐོའི་རྩོམ་སྒྲིག་ནང་ཞུགས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཁོང་གི་ལོ་ཐོ་སྔར་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་ཆེད་ལས་རོགས་རེ་གཉིས་འཁྲིད་ནས་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ཁག་ལའང་ཐེངས་མང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས་ས་ཞིང་འདེབས་བཀོལ་གྱི་དུས་ཚིགས། གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོ་གྲང་དང་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ཅིང་བརྟག་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོའི་ཆ་ལག་ཏུ་གཏོགས་པའི་གནམ་གཤིས་སྔོན་བརྡ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་སྐོང་དང་དག་བཅོས་མཛད་པས་གནད་དུ་ཐིག་པ་དང་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་བར་གྱུར་ཏེ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོ་དེ་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་གཙོས་པའི་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་བའི་གནས་དམ་པར་འགྱུར་ཏོ། ཁྱད་པར་དུ་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་བོད་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོང་གནང་མཛད་པ་དང་དུས་མཚུངས་ཞིབ་མཇུག་མི་སྣ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་ཙམ་མ་ཟད་གཞིས་རྩེ་དང༌། ལྷོ་ཁ། ནག་ཆུ། ཆབ་མདོ། མངའ་རིས་སོགས་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ཀྱང་ལོ་ཐོ་འདོན་ཐུབ་པ་དེ་ཡང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་ཕྲིན་ལས་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་གིས་འབད་བརྩོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་སོགས་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།
ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀར་ཁོང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མཐོང་ཆེན་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཙམ་མ་ཟད་ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང༌། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གི་རྣམ་གྲངས་བཞི་ཙམ་ལ་མཛུབ་འཁྲིད་དང་ཐད་ཀར་གྲོས་འགོ་སོགས་བཏོན་གནང་ཡོད། དཔེར་ན་བོད་སྨན་གྱི་སྨན་བཅོས་བྱས་པའི་ཕོ་རུབ་ཀྱི་ནད་གཞི་དང༌། མཆིན་ནད་ལྡེམ་བུ་（乙型肝炎）སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་བར་བརྒྱ་ཆ་ ༩༦ཙམ་གྱི་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་ཅན་ཐོན་པར་ནད་པ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཅི་ཆེ་ཐོབ་པ་དང་སྦྲགས་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་པུའུ་ཡི་བྱ་དགའ་ཡང་གནང་ཡོད། བོད་སྨན་སྲོ་ལོ་དམར་པོ་དང་བདུད་རྩི་རྟགས་ཅན་གཉིས་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་མང་ཆེ་བར་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པོ་དང༌། ལྷག་ཏུ་དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པའི་ནང་གི་བོད་ལུགས་སྨན་རྫས་རིག་པའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འཁོད་ཡོད་ལ་མེས་པོ་རིམ་བྱོན་རྣམ་པས་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་ཕན་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན་པར་དམིགས་ནས་ས་མཐོའི་དབུགས་མི་ལྡེང་བ་དང༌། རྒས་དཀའ་སྲ་བ། བཅུད་ལེན་བཅས་པར་ཕན་འབྲས་ཆེ་ཚུལ་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་ པའི་སྨན་རྫས་གསར་གཏོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། ཐེངས་དང་པོ་རྒྱལ་ཁབ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩའི་རོགས་དངུལ་ཐོབ་ཡོད།
ཁོང་གིས་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཐོག་སྒྲིག་འཛུགས་དང་མཛུབ་འཁྲིད་ཁོ་ན་གནང་བ་མ་ཡིན་པར། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་རིག་གཞུང་སྤེལ་རེས་གནང་བ་དང༌། རིག་གཞུང་འབྲེལ་གཏུགས་བཙུགས་པའི་ནང་དུ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་མཛད་རྗེས་བཞག་ཡོད། སྔ་རྗེས་སུ་བལ་ཡུལ་དང༌།འཇར་པན། ཨ་རི་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རིག་གཞུང་འཆད་འཁྲིད་ལ་བསྐྱོད་གནང་མཛད་པ་མ་ ཟད། འཇར་པན་རང་སྐྱོང་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ཨ་རིའི་ཁ་རོས་ར་ཏོའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་གཉིས་སུ་ཕྱིས་འབྱུང་མཉམ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་བཙུགས་གནང་ཡོད། ལྷག་པར་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨ལོའི་ནང་བློ་མཐུན་ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་མཚོ་འགག་ཕར་ཚུར་བར་གྱི་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་དར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པའི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་ལོ་དེའི་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ནང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འ ཕྲིན་ལས་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཚོགས་གཙོ་གནང་བའི་འཐུས་མི་དྲུག་ཐའེ་ཝན་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཀྲུང་དབྱི་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་དང༌། ཚོགས་འདུ་དེའི་དབུ་འཛིན་ལ་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་བསྐོ་བཞག་བསྩལ། ཁོང་གིས་སྨན་ཐང་བརྒྱད་ཅུའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དེར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་མྱོང་ཚོར་སོགས་ཆེད་རྩོམ་ངོ་གྲངས་བཞི་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་བར་ཀྲུང་གོའི་འཐུས་མི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཀྱི་མཁས་དབང་རྣམ་པས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་གནང་བ་མ་ཟད། མཁས་དབང་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ལ་མེ་ཏོག་གསོས་པ་དང་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་བ་སོགས་བྱས་ནས་བོད་སྨན་ལ་དགའ་ཞེན་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པར་གནང་གི་འདུག
མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ཐུགས་ནུས་ཡོད་ཚད་བཏོན་གནང་མཛད་པ་དང་འབྲེལ། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་མཆོག་ཉིད་ནས་གཙོས་པའི་ཡོན་ཀྲང་སྐུ་གཞོན་ཀུན་དགའ་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ཡོན་ཀྲང་སྐུ་གཞོན་ཆོས་གྲགས་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་མི་ཕམ་ཡེ་ཤེས་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་མཚན་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཀརྨ་ཆོས་འཕེལ་མཆོག དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་ཁྲང་ཀྲང་ཐུབ་བསྟན་སྐལ་བཟང༌། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་ཡོན་ཀྲང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་སྐུ་ཚ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་དང༌། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་ཐབས་མཁས་ཕུན་ཚོགས་དང༌། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཞོན་བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་དང་ལྷུན་གྲུབ་བསྟན་དར། མཐར་ཕྱིན། བློ་བཟང་དབྱིག་གཉེན་སོགས་གཞུང་དང་ལག་ལེན་གང་ཅིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དགེ་རྒན་མང་དག་ཞུགས་ནས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་རྩ་བ་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཚུགས་ནས་སྡོང་པོར་མེ་ཏོག་འབྲས་བཟང་ཐོན་ནའང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་ཡིས་མི་ངོམས་པའི་དཔེ་ལྟར་སྔ་རྗེས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་ཞིང་རྭ་སོགས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་གོང་རིམ་ལ་སྙན་གསེང་ཡང་ཡང་ཞུས་ནས་མཁས་དབང་དགེ་རྒན་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ལགས་དང༌། མཁས་དབང་ཚེ་རྣམ་ལགས་དང༌།མཁས་དབང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་ལགས། རྒན་པ་སངས་ཚེ་རིང་ལགས་སོགས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་ཁོང་རྣམ་པར་ལག་རྩལ་གོ་གནས་དང་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་སོགས་གང་ཅིར་གཟིགས་སྐྱོང་བླ་ན་མེད་པ་གནང་ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་རྩ་བ་ཚུགས་པའི་སྡོང་པོ་དེར་ཡལ་ག་གསར་པ་ཞིག་བསྒྲོན་གནང་མཛད། ཡང་སྒོས་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུའི་དགོངས་བཞེད་མུ་མཐུད་འགྲུབ་པའི་སླད་དུ་རིག་གནས་གཞན་དག་སུམ་རྟགས་དང༌། དག་ཡིག མངོན་བརྗོད། སྡེབ་སྦྱོར། སྒྲ་རིག་པ་བཅས་དང་དེ་བཞིན་སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིག་དང༌། བཤེས་སྤྲིངས། སྤྱོད་འཇུག མཁས་འཇུག རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན། བློ་སྦྱོང་སོགས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དར་གཞོན་རྣམས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཡོང་བའི་ཟབ་སྦྱོང་སློབ་མ། ད་དུང་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ན་གཞོན་དོན་གཉེར་ཅན། སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་གི་དགེ་སློབ་དུ་མར་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཏེ་ལྗོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་མཁས་དབང་མང་པོ་གདན་ཞུ་གནང་ནས་ཁྲིད་རྒྱུན་སྤེལ་བ་དང་ལུང་གནང་བཅུག་པ་མ་ཟད། ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་ཀྱང་ཁྲིད་རྒྱུན་ཆད་ལ་ཉེ་བའི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནས་མཛད་པའི་གསོ་རིག་འཁོ་འབུགས་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་རྣམ་གཞག་དད་པའི་མཇུག་ངོགས་སོགས་ལས་ཞོར་དང་དམིགས་ཀར་གྱིས་སློབ་འཁྲིད་ཐེངས་མང་གནང་ཡོད་ལ། ཉེ་བའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་མུ་མཐུད་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་རྣམ་ཐར་དང༌། སྡོང་འགྲེམས་རྣམ་བཤད། ས་བཅད་སྟག་མོའི་རྔམས་ཐབས། དཔལ་ལྡན་གསོ་བ་རིག་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆ་ཚང་ཐེངས་གསུམ། བཤད་པའི་རྒྱུད་ཆ་ཚང་ཐེངས་གཅིག་དང་དེའི་ནང་ནས་གཙོ་གནད་འདེམས་པ་ཐེངས་གཉིས་གསུམ། དཔལ་ལྡན་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ནས་རྩ་ཆུ་དང་གཏར་བསྲེག་སོགས་ཐེངས་ཁ་ཤས། ནད་མིང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང༌། ཀོང་སྤྲུལ་ཟིན་ཏིག ནད་སྨན་སྤྲོད་པའི་ཉམས་ཡིག གསོ་རིག་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་སྨོན་ལམ་ཆ་ཚང་བཀའ་ཁྲིད་གནང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་མུ་མཐུད་གཟའ་འཁོར་རེར་སློབ་འཁྲིད་གནང་རྒྱུ་ཐེངས་གསུམ་མ་ཆག་པར་མན་ངག་ལྷན་ཐབས་ལེའུ་དགུ་བཅུར་ཕེབས་པ་དང༌། མན་ངག་རྒྱུད་དབུ་ཚུགས་ནས་ད་ལྟ་ལེའུ་དྲུག་ཅུའི་ནང་ཕེབས། སྨན་སྦྱོར་ནུས་པ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་སོགས་སློབ་འཁྲིད་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་ནད་པ་གཟིགས་པ་དང་སྦྲགས་དེང་སྐབས་འཚོ་བྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་སྨན་ཐང་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་དོན་རྟོགས་དཀའ་བར་དམིགས་ནས་ནང་དོན་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ཕྱིར་རྒྱུད་བཞིའི་སྨན་ཐང་གི་གོ་དོན་གསལ་བར་བཀྲོལ་བའི་རྣམ་བཤད་བེཌྱའི་འོད་སྣང་ཞེས་པ་ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་རྩོམ་བསྒྲིགས་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་དུས་ཚོད་དམ་བཟུང་གནང་ནས་ད་ལྟ་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་གསུམ་སྟོང་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད། ད་དུང་དེ་དག་གི་ཐུགས་ཡིད་ཚིམ་ནས་མ་བཞུགས་པར་མཚོ་སྔོན་དང༌། ཀན་སུའུ། རྔ་པ། པེ་ཅིང་སོགས་ནས་རྒྱ་བོད་མཁས་པ་ཁག་གཅིག་སྔ་རྗེས་སུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་གནང་བའི་ནང་མཁས་དབང་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང༌། མཁས་དབང་མུ་དམུ་དགེ་བསམ་བརྟན། མཁས་དབང་བསམ་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། མཁས་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། མཁས་དབང་ཤེས་རབ་ཆོས་འཕེལ། མཁས་དབང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ། མཁས་དབང་ཀོ་ཀླུ་སྒྲུབ། མཁས་དབང་ཧོང་མིན་ཤིན། མཁས་དབང་ཀྱན་ཅིའུ་ཅིང༌། མཁས་དབང་ཚའེ་ཅིང་ཕུང་སོགས་སྔ་རྟིང་དུ་ལྷ་སར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རིག་གཞུང་སྤེལ་རེས་ཀྱིས་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཅི་ཆེ་བསྩལ། གཞན་ཡང་མཁས་དབང་དེས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་བསྐྲུན་ཐོག་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཞུང་གི་ཕྱག་དཔེ་འཚོལ་བསྡུ་དང༌། སྨན་རྩིས་རིག་གཞུང་གིས་གཙོས་པའི་དཔེ་ཆའི་པར་ཁང་སོགས་སྨན་རྩིས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་མ་ལག་ཆ་ཚང་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དང་སྦྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱོན་པའི་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག་རྩམ་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་སྐུ་བརྙན་ཁང་ཞེས་པ་གསར་དུ་བཞེངས་གནང་མཛད་པ་དེ་ནི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལུས་པའི་སྟོང་ཆ་ཁ་སྐོང་གནང་བ་ཞིག་རེད། ཁྱད་པར་དུ་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ལ་འཆད་ཉན་གནང་མཁན་མ་བྱུང་བས་དེང་སྐབས་སུ་བོད་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་དང༌། རྒྱ་བལ་སོགས་སུ་འཁྲིད་རྒྱུན་དཀོན་ཞིང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྒྲ་མདོ་ཙན་དྲས་མཚོན། མཁས་དབང་ཙེ་རྣམ་མཆོག་ལ་ཁྲིད་རྒྱུན་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་མྱུར་སྐྱོབ་དར་སྤེལ་གནང་ཕྱིར། བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ལྡན་པའི་སློབ་སྟོན་སྤེལ་དུ་འཇུག་པའི་གཙོ་འགན་བཞེས་ཏེ་གནད་དུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས། ད་ཆ་སྨན་རྩིས་ཁང་འདིར་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་ཚང་མ་ཡ་མ་བྲལ་བར་འཆད་ཉན་ལག་ལེན་གྱི་རྒྱུན་བཟང་སླར་གསོ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྡན་ཞིང་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་པའི་མི་སྣ་མང་པོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱུང་དང་འབྱུང་མོས་ཡིན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་མི་དོན་པུའུ་དང༌།རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་པུའུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྲུང་དབྱི་དོ་དམ་ཅུས་ནས་ཐེངས་དང་པོར་སློབ་མ་བག་གྲོ་ལགས་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བ་དང། ཁོང་དགེ་ཕྲུག་ཐོན་ནས་ད་ལྟ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་དང༌། འབུམ་གཞོན་སྨན་པའི་གོ་མིང་ཐོབ་ཡོད། ཐེངས་གཉིས་པར་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་ཡི་སྨན་པ་ཚེ་བརྟན་འཇིགས་མེད་ལགས་ཁོང་གི་དགེ་ཕྲུག་ལ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བཞིན་ཡོད། ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་བཟང་པོའི་འོག་མཁས་ དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་གོང་རིམ་ལ་སྙན་ཞུ་དང་སྙན་གསེང་ཞུས་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་རྒྱ་བསྐྱེད་དང༌། བོད་སྨན་བཟོ་གྲྭ་གསར་བརྗེ་གནང་བ་དང༌། ད་ལྟ་ལྷ་ས་ཉང་བྲན་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་སྨན་རྩིས་ཁང་ནད་སྡོད་པུའུ་གསར་རྒྱག་དེ་བཞིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་སྨན་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་གནང་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་བོད་སྨན་མཐོ་རིམ་གྱི་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཆེད། སླར་ཡང་ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་ཀྲུང་དབྱང་དབུ་ཁྲིད་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད། མི་དམངས་སྲིད་གཞུང༌། རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་པུའུ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་དང་དབུ་ཁྲིད་ལ་ཁོང་གི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ལྷུག་པོར་སྙན་གསེང་ཞུས་རྗེས་མཐར་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་འདི་གལ་ཆེར་བཟུང་ནས་ཐུགས་འཁུར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཐོག་ཆོག་མཆན་དང་འབྲེལ་གྲོན་དངུལ་གསོལ་རས་བསྩལ་རྗེས། མཁས་དབང་བྱམས་པ་ཡོན་ཀྲང་མཆོག་ནས་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གནང་སྟེ་ཉིན་མཚན་བལྟོས་མེད་ཀྱི་ཤར་རྒྱུགས་ནུབ་རྒྱུགས་ཐོག་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཨར་པོའི་ལས་གྲྭར་རྟོགས་ཞིབ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སློབ་ཆེན་གྱི་སྤྱིའི་སྒྲིག་གཞི་དང༌། སློབ་ཆེན་གྱི་བཀོད་སྒྲིག དེ་བཞིན་དགེ་རྒན་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་གནང་རྒྱུ་སོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁོང་གི་ཕྲག་པར་བབས་ཀྱང༌། ཁོང་གིས་དཀའ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱི་ལས་དོན་ཚང་མ་ལེགས་སྒྲུབ་ཐོག་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོའི་ཟླ་བ་༩པའི་ཚེས་༣ཉིན་དངོས་སུ་བོད་སྨན་སློབ་ཆེན་དབུ་བརྙེས་པ་དང་སྦྲགས་སློབ་ཆེན་འདིའི་དབུ་འཛིན་ཀྱང་ཁོང་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་རེད། ད་དུང་ཁོང་གིས་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་དང༌། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་སོགས་གསར་འཛུགས་གནང་བ་མ་ཟད། དེ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་རྒྱུན་སྲོལ་བཟང་པོ་དང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སྨན་ཁང་གི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་སྣེ་ཁྲིད་སྲོལ་གཏོད་གནང་བར་བརྟེན་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་སོགས་ཀྱི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་སྟབས། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཅང་ཙེ་མིན་མཆོག་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་གཟིགས་བསྐོར་དང་རྟོགས་ཞིབ་ལ་ཕེབས་དུས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་མཆོག་ནས་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ནི་དོ་དམ་མཁས་ཅན་གྱི་ཡོན་ཀྲང་ཞིག་རེད་འདུག་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་ཡོད། མདོར་ན་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་འདས་པའི་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་ནང་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག གནམ་རིག་སྐར་རྩིས། རིག་གཞུང་སློབ་ཚོགས། སྒྲིག་གཞི་དོ་དམ་བཅས་ལ་བསུབ་ཐབས་བྲལ་བའི་མཛད་རྗེས་བཟང་པོ་བཞག་གནང་ཡོད་ལ། རང་ལྗོངས་ཙམ་མ་ཟད་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ཡི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་དར་རྒྱས་ཆེད་དུ་དངོས་ཤུགས་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐུགས་འཁུར་སྐྱབས་འཇུག་ཅི་ཆེ་གནང་ཡོད། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུར་ཕེབས་ཀྱང་ད་དུང་མུ་མཐུད་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་དང༌། སློབ་མ་གསོ་སྦྱོང༌། ནད་ཐོག་ལག་ལེན་སོགས་མཛད་ནས་འགྲོ་དོན་བཟང་པོས་དུས་འདའ་བར་སྣང༌། །

སླར་སྨྲས་པ།
དད་བརྩོན་བློ་ཡིས་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས།
བྱམས་པ་སྙིང་རྗེས་ཉམ་ཐག་འགྲོ་བ་སྐྱོབ།
སྨན་རྩིས་བསྟན་པའི་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཅན།
གང་ཁྱེད་བསྟན་འཛིན་རྒྱུད་པའི་རྒྱན་དུ་མཛེས།
ཞེས་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་རགས་ཙམ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པ་འདི་ཡང༌། འཕན་ཡུལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགེ་མིང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱན་མཚན་པས་སྒྲོ་སྐུར་སྤངས་ཏེ་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བར་སྤེལ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱ་ཁྱབ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིག ། བོད་ནང་གི་དྲ་རྒྱ་ཞིག་ལས་བཤུས།

སྒེའུ་སྟེང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

　　སྒེའུ་སྟེང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ནི་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་རོང་འབྲོག་ཚོ་ལྔའི་ནང་ཚན་ཚོ་འདུ་ཞེས་བར་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༡ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་བར་དབེན་གནས་དམ་པར་སྒེའུ་སྟེང་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཕེལ་གླིང་གི་སྒྲུབ་གྲྭར་ཞུགས། རྗེ་ཞྭ་དམར་པཎྚཾ་ཏ་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛུན་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུབ་དབང་འཇིག་མེད་བསམ་གཏན་སོགས་བླ་མ་མང་པོ་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མཁས་བར་བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་བཞི་བར་སྡི་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡིངས་སུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་བ་ནས་སྟག་རྡོ་དང་སྐ་སར། ཀ་རིང༌། རྫོང་དཀར་སོགས་སུ་བཞུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ། དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་པར་ཤར་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་ང་ལྔ་བར་རྡོ་སྦུས་ཤེས་རབ་ནས་མཛད་པའི་བརྒལ་ལན་བསྐལ་བའི་མེ་དཔུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་དབུས་ནས་བསྐུར་བར་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར། དེའི་ཕྱི་ལོར་དགག་ལན་ཆུ་ཡི་འཕྲུལ་འཁོར་བརྩམས། པཎ་ཆེན་ཐམས་བཅད་མཁྱེན་པ་གསེར་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་པ་ལ་རྗེ་འདིས་སྙན་རྩོམ་རྟོགས་བརྗོད་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་མཛད་དེ་ཕུལ། གསུང་ལས་སྐྱེས་བའི་བུ་སློབ་ཁྲོད་དུ་མཁས་པའི་རྒྱལ་ཐབས་འཛིན་པ་མང་དུ་བྱོན། གསུང་རྩོམ་ལ་མདོ་སྔགས་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་དང་ཆབ་ཤོག་སོགས་པོ་ཏི་གཉིས་ཙམ་བཞུགས། དགུང་ལོ་རེ་བཞི་བ་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༤ལོར་སྐུ་གཤེགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར།

སྐལ་བཟང་མཁས་གྲུབ།

ལྷ་སའི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་སུ།།
སྟོང་གསུམ་སྐད་ཀྱིས་ཆོད་པའི།།
མི་རྗེ་ས་དབང་ཆེན་མོ།།
ཆིབས་ཡོབ་ཞབས་བཅགས་ཙམ་གྱིས།།
དགྲ་བཞི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་སོང༌། །ཞེས་པ་འདི་བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ནས་ ༡༩༡༨ བར་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་དམག་བཙན་འཛུལ་བ་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་གནང་གི་མདོ་སྤྱི་གནང་སྐབས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ན་བཟའ་མར་ཕུད་དེ་དྲག་པོའི་དམག་ཆས་ཡར་བཞེས་ནས་རྒྱ་དམག་བཙན་འཛུལ་བ་ལྷོ་རྫོང་དང་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ། དཔའ་ཤོད་སོགས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་གནང་མཛད་པའི་བྱས་རྗེས་ལ་བསྟོད་པའི་གླུ་ཡིན།
ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཀ་སྦུག་ཏུ་བཞུགས་སྐབས་ཞི་དྲག་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་དགོངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བཞེས་གནང་མཛད་དེ། ཁམས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་དམག་བཙན་འཛུལ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་བའི་ཕྱིར། ཀ་སྦུག་ནས་ཁམས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་དགོན་ཚང་མར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་རྒྱ་དང་སློབ་སྟོན་བྱེད་པར་ལྡན་མ་མཛོད་པ་བཅས་གཏོང་གནང་མཛད་རྐྱེན་ཁམས་ཁུལ་གྱི་ས་ཁུལ་སོ་སོར་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ངོརྒོལ་བྱས་པར་བོད་གཞུང་གི་དཔུང་སྣོན་མ་འབྱོར་གོང་རྒྱ་དམག་ནས་གཏོར་བརླགས་ཆེ་ཙམ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་ཐེངས་དེར་བོད་གཞུང་ནས་ཆེད་དམིགས་བགྱིས་ཏེ་རྒྱ་དམག་རྣམས་མཐར་སྐྲོད་བྱེད་པར། བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་མཆོག་ལ་མདོ་སྨད་ཞི་དྲག་སྤྱི་འདོམས་པར་བསྐོ་གཞག་མཛད་དེ་ལས་བྱ་སེར་ཕོགས་ཁང་སྨན་སྦྱིན་བཅས་གཏོང་གནང་མདོ་སྤྱིས་དབང་བྱུས་གར་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་རྫོང་གཞིས། ཞི་དྲག་ལས་བྱ་སོགས་བསྐོ་འབེབས་གནང་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་གཙང་མ་གནང་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་གི་འོག་ལ་དབུས་གཙང་ནས་གཞིས་རྩེ་དང༌། དིང་རི། རྒྱལ་རྩེ་གསུམ་གྱི་གཞུང་དམག་གཏོང་གནང་མཛད། དེའི་སྟེང་ད་དུང་དཔུང་དམག་དེ་དག་གི་སྟེང་དང་བླངས་དང༌། འདོན་དམག་བཅས་དམག་སྒར་ཁག་ལ་འགོ་འཛིན་མདའ་དཔོན་བརྒྱད་དང༌། ཁམས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ལུང་ཤོ་ལྟར་ལྷོ་གསུམ་དང༌། རྨར་མཛོ་གསང་གསུམ། རི་ཆབ་དཔའ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དམག་གི་དམག་སྒར་ཁག་གཉིས་ལ་འགོ་འཛིན་གཉིས་བཅས་ཀྱང་གཏོང་གནང་མཛད་པ་རེད། མདོ་སྤྱི་བཀའ་བློན་བླ་མས་ཐོག་མར་ལྷོ་རྫོང་དུ་བཞུགས་ཏེ།ཁྱུངས་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་དང༌། རོང་པོ་རྒྱལ་རབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམག་རྣམས་རིམ་བཞིན་ཕྱིར་འདེད་བཏང་གནང་བ་རེད།སྐབས་དེར་རྒྱ་མིའི་དམག་མིའི་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་ཆབ་མདོར་བྱས་ཏེ་དམག་སྤྱི་ཕིན་ཐུང་ལིང་དང༌། དེ་འོག་རི་བོ་ཆེ་དང་ལྕགས་ཟམ་ཁ། ནང་ཆེན་སྒར། བྲག་གཡབ། ཆབ་མདོ། སྡེ་དགེ་འཇོམས་མདའ་བཅས་ལ་རྒྱ་དམག་ཁག་བསྡད་ཡོད། ཕྱོཌ་གཅིག་ནས་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སླད་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་དང༌། ས་མཚམས་སོགས་དབྱེ་འབྱེད་གཙང་མ་འབྱུང་ཕྱིར་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱ་གར་གཞུང་བར་བཞུགས་བྱས་ནས་ཆིངས་དོན་གནང་རྒྱུའི་བརྒྱུད་བསྐུལ་གནང་བ་རེད། དེ་རྗེས་སིམ་ལར་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་དབང་ཚད་འདྲ་མཉམ་ཐོག་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ། རྗེས་སུ་བཀའ་མོལ་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར་མདོ་སྤྱི་བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་མཆོག་ནས་བཀའ་མོལ་ལ་འགལ་རྐྱེན་གྱུར་དོགས་ཀྱིས་ཆབ་མདོར་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་དམག་སྤྱི་ཕིན་ཐུང་ལིང་དང་ འབའ་ཁུལ་སྡོད་དྲིན་ཐུང་ལིང༌།དར་མདོར་སྡོད་པ་ཅང་འུ་ལན་གསུམ་ཀར་རེ་ཞིག་ཞི་འཇམ་དགོས་རྒྱུའི་ཕྱག་བྲིས་གནང་བར། རྒྱ་དཔོན་གཞན་གྱི་ཡིག་ལན་མ་འབྱོར། འོན་ཀྱང་ཆབ་མདོའི་དམག་སྤྱི་ཕིན་གྱིས་ཡིག་ལན་གྱི་ཚབ་ཏུ་གཡག་གི་ལྕི་བ་བསྐུར་བ་དང༌། ཡང་ཐེངས་གཅིག ང་ཚོ་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་བར་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་གསལ་བས་རྒྱ་བོད་འཁྲུག་གཞིའི་རྐྱེན་སློང་དང་པོ་དེ་ནས་བྱུང༌། རྐྱེན་གཞན་དག་གཅིག་ནི། ཆབ་མདོའི་རྒྱ་དམག་ཁོངས་སུ། རི་བོ་ཆེར་རྒྱའི་དམག་དཔོན་ཅང་དང་ཐཱན་ཞེས་པའི་འོག་རྒྱ་དམག་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་དང༌། མེ་སྒྱོགས་གཉིས་བཅས་ཡོད་པ། མདོ་ཤུལ་ཁུལ་དུ་བོད་དམག་གི་རྟ་དྲེལ་འཚོ་མི་གཉིས་རྒྱ་དམག་རྩྭ་བརྔ་མཁན་གྱིས་འཇུས།
ཁོང་གཉིས་འཇུས་པ་ཙམ་མ་ཟད་རི་བོ་ཆེར་བཙོན་དུ་བཅུག་པར་བརྟེན། ལྷོ་རྫོང་ནས་མདོ་སྤྱི་བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་མཆོག་ནས། བོད་དམག་གཉིས་ལམ་སེང་གློད་བཀྲོལ་དགོས་སྐོར་རི་བོ་ཆེ་དང༌། ཆབ་མདོའི་རྒྱ་དཔོན་ལ་ཕྱག་བྲིས་གནང་ཡང༌། མི་དེ་གཉིས་གློད་རྒྱུ་ཕར་བཞག་ད་དུང་དེ་གཉིས་ཆབ་མདོར་གཏོང་རྩིས་ཀྱིས་རི་བོ་ཆེ་ནས་རྒྱ་དམག་ལྔ་བཅུ་དང་བཅས་ཆབ་མདོར་འཁྲིད་འགྲོ་སྐབས་བོད་དམག་གིས་ལམ་བསྒུགས་བརྒྱབ་སྟེ་འཕྲོག་པའི་རྐྱེན་ལས་རྙོག་གྲ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་རེད། མེ་འབྲུག་ ༡༩༡༦ ལོར་ཆབ་མདོར་རྒྱ་དམག་ལས་ཁུངས་དཀར་མཛེས་དང་འབའ་སོགས་ནས་དམག་སྣོན་དང༌། ཕོགས་རྫས། གོ་ལག་ཁྱོན་ཆེ་འབྱོར་རྒྱུ་ཡོད་ཚུལ་མདོ་སྤྱིས་གསན་ཐོས་བྱུང་བའི་ཁར། ཆབ་མདོ་དང༌། རི་བོ་ཆེའི་རྒྱ་དམག་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་མདོ་སྤྱིའི་ཕྱག་ཏུ་སོན་པའི་ནང༌། ང་ཚོར་དམག་སྣོན་ཁྱོན་ཆེ་འབྱོར་རྒྱུ་ཡོད་པས་རིང་མིན་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་བར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་གསལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྨར་ཁམས། གོ་འཇོ། ས་ངན། བྲག་གཡབ་སོཌ་ཀྱི་སྡེ་དགོན་མང་པོ་རྒྱ་མིས་བརྡབས་གསིགས་ཆེ་བས་བོད་གཞུང་ནས་ང་ཚོ་བཅིངས་བཀྲོལ་ཡོང་བ་ཞུ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དང༌། གསང་བའི་མི་སྣ་མང་པོ་འབྱོར་བར་བརྟེན་མདོ་སྤྱིས་བོད་དམག་ཚོ་ཁག་གསུམ་བྱས་ཏེ་ཁག་གཅིག་རི་བོ་ཆེ་དང༌། ལྕགས་ཟམ་ཁ་བརྒྱུད། ཆབ་མདོའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྡེ་དགེ་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་མིའི་དམག་སྣོན་ཡོང་ལམ་གཅོད་ཐབས་དང༌། བོད་དམག་ཚོ་ཁག་གཅིག ལ་གོང་རྔན་མདའ་དང༌། སླམ་མདའ་བརྒྱུད་ཐད་ཀར་ཆབ་མདོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བསྐོར་རྒྱུ། བོད་དམག་ཚོ་ཁག་གཅིག ཚ་བ་དཔའ་ཤོད་བརྒྱུད་བྲག་གཡབ་དང༌། དེ་བཞིན་རྨར་ཁམས་ཁུལ་ཡོད་རྒྱ་དམག་མཐར་སྐྲོད་བྱས་ཏེ་འབའ་ཕྱོགས་ནས་དམག་སྣོན་ཡོང་ལམ་བཀག་སྟེ་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ནས་ཆབ་མདོར་བསྐོར་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བྱས་ཏེ་འགོ་དམག་རྣམས་རིམ་ཐོན་བྱས། རི་བོ་ཆེར་མདའ་དཔོན་ཕུ་ལུང་པ་དང༌། བཀྲས་མཐོང་པ་འགྱུར་མེད་རྒྱ་མཚོས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ལས་མ་འགོར་བར་རྒྱ་དམག་མཐར་སྐྲོད་བྱས་ཏེ་རྒྱའི་དམག་དཔོན་ཆེ་བ་གཉིས་དང༌། དམག་དཀྱུས་དྲུག་བརྒྱ་སྐོར་ཆབ་མདོར་བྲོས་ཤོར་ལས་དེ་བྱིངས་རྒྱ་དམག་མང་པོ་བསད། མང་པོ་འཇུས། གོ་ལག་མང་པོ་ཐོབ་པའི་ཁོངས་འཇར་མན་ནས་བཟོས་པའི་མེ་སྒྱོགས་གཉིས་ཀྱང་ཐོབ། དེ་ནས་ལྕགས་ཟམ་ཁ་དང༌། ངོམ་ཆུ། རྫ་ཆུ་བརྒྱུད་ཆབ་མདོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་འཆར་གཞི་ལྟར། མེ་སྦྲུལ་ ༡༩༡༧ ཟླ་ ༦ པའི་ནང་འབྱོར་པ་རེད། སྐབས་དེར་མཛེ་ཟམ་ཁར་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་མདའ་དཔོན་ཕུ་ལུང་པ་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར་བ་རེད། སྐབས་དེར་མདོ་སྤྱི་མཆོག་གི་བཀའ་དྲུང་རྗེས་སུ་སྲིད་ཚབ་གནང་མྱོང་བ་ཀླུ་ཁང་བ་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་མཆོག་ཡིན་ལ་ཁོང་ནས་ཀྱང་མདོ་སྤྱིར་གཞོགས་འདེགས་ཆེན་པོ་ཞུས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཞབས་གཡས་ཟམ་པ་བརྒྱུད་འགྲོ་མི་བོད་དམག་གི་མདའ་དཔོན་བཀྲས་གླིང་པ་དང་མཚོ་སྒོ་བ་འགོ་དམག་རྣམས་རྒྱ་མིའི་དམག་མིས་གྲ་སྒྲིག་ཆེ་ཤོས་བྱས་ཡོད་ས་རྔན་མདའ་དང་སླམ་མདར། ཡུན་རིང་པོར་འཐབ་འཛིང་བྱེད་དགོས་བྱུང་སྟེ་ག་ལེར་ཆབ་མདོའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་དང༌། མདོ་སྤྱིའི་ལས་ཁུངས་ཆེན་མོའི་གཞུགས་སྒར་ཡང་ལྷོ་རྫོང་ནས་ཞབས་གཡས་ཟམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྤོས། ཚ་བ་དཔའ་ཤོད་བརྒྱུད་མདའ་དཔོན་ཁྱུང་རམ་པ་དང་རྟ་སྣ་བ་འགོ་དམག་ཐོག ཡུལ་དམག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། བྲག་གཡབ་བྱམས་མདུན། ལྷ་མདུན། རྨར་ཁམས་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམག་རྣམས་མཐར་སྐྲོད་བཏང་པ་དང༌། འབུམ་ལར་ས་སྲུང་དམག་མི་བཙུགས་ཏེ་འབའ་ཕྱོགས་ནས་ཆབ་
མདོར་དམག་སྣོན་ཡོང་མི་རྣམས་བཀག་པ་དང༌། འཆར་གཞི་བཞིན་ཆབ་མདོའི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་རིམ་བཞིན་འབྱོར། སྐབས་དེར་ཆབ་མདོའི་རྒྱ་དམག་གིས་སྡེ་དགེ་བརྒྱུད། དཀར་མཛེས་ནས་དར་རྩེ་མདོར་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་ལས། གཞན་ལམ་མེད་པ་དང༌། ཆབ་མདོར་རྒྱ་དམག་བཞི་སྟོང་ཙམ་ལས་མེད། དཀར་མཛེས་ནས་སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན་བརྒྱུད་རྒྱའི་དམག་སྣོན་འབྱོར་ཡང༌། སྟོ་པ་ཟེར་བའི་ས་གནས་སུ་བོད་དམག་ནས་སྟོར་ཏེ་ཇར་མན་ནས་བཟོས་པའི་མེ་སྒྱོགས་གཉིས་དང༌། རྫས་མདེལ་ཁྱོན་ཆེ་ཐོབ། དེ་རྗེས་རྒྱའི་དམག་དཔོན་ཝུའུ་ཀོན་ཐའི་ཡི་འོག་ལ་རྒྱ་དམག་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་འཁྲིད་དེ་ཆབ་མདོ་ནས་ཉིན་ལམ་གཉིས་ཀྱི་ས་སྟོ་པ་གྲུ་གུ་དགོན་དུ་འབྱོར་སྐབས༌། ནམ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་བོད་དམག་དང་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་སྟོར་བ་དང༌། རྒྱ་དཔོན་ཝུའུ་ཀོན་ཐའི་སོགས་མདོ་སྤྱིའི་སར་འཁྲིདབས་དེར་བོད་དམག་རྣམས་ཆབ་མདོའི་ཕྱོཌ་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་བསླེབས་ཡོད་ཀྱང༌། ཆབ་མདོ་དེ་བཞིན་ངོམ་ཆུ་དང༌། རྫ་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པས་ས་བཙན་པའི་ཁར། རྒྱ་དམག་ལ་རི་གཡས་གཡོན་ཚང་མར་འཛིངས་རགས་བསྲ་བརྟན་དང༌། ཁོ་པ་ཚོར་གོ་ལག་ཡག་པོ་ཡོད་པས་བོད་དམག་ཚོས་ལམ་སེང་དམག་འཐབ་བྱ་མ་ཐུབ་པར་ལུས་མུར། དབྱིན་གཞུང་ནས་ཕྱག་རྟགས་སུ་ཕུལ་བའི་འཕྲུལ་མདའི་ཁོངས་ནས། དབྱིན་མདའ་ཁ་རིང་ངོ་གྲངས་ཉིས་སྟོང་ཐམ་པ་མདེའུ་དང་བཅས་འབྱོར། གོ་ལག་དེ་རྣམས་དམག་ས་གལ་ཆེ་ཆུང་གི་བགོས་འགྲེམས་གནང་བ་ནས་བཟུང་བོད་དམག་གི་དམག་ཤུཌ་ལམ་སེང་རྒྱས་ཏེ་ཆབ་མདོའི་རི་རྩེ་ཕན་ཚུན་ཚང་མ་དང༌། མདུན་ངོས་ཟམ་པ་གཉིས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་ཚང་མ་བོད་དམག་དེ་སྐབས་རི་བོ་ཆེ་དང་སྟོ་པ་གཉིས་ནས་ཐོབ་པའི་རྒྱ་མིའི་མེ་སྒྱོགས་བཞི་ཡོད་པ་རྒྱག་འཕེན་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་ཆབ་མདོའི་གཡས་གཡོན་ལ་བཙུཌ་ཏེ་རྒྱ་དམག་རྣམས་ལ། ད་ཆ་མགོ་མ་བསྒུར་ན་མེ་སྒྱོགས་བརྒྱབ་སྟེ་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་ཉེན་བརྡ་སྐབས་དེར་རྒྱ་དམག་རྣམས་ནས་ཉིན་ཤས་རིང་མགོ་མ་བསྒུར་ཡང་མཐའ་མ་ ༡༩༡༧ ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་མགོ་བསྒུར་ཞུ་རྒྱུའི་ཡི་གེར་རྒྱ་དཔོན་ཕིན་ཐུང་ལིང་གིས་ལག་རྟགས་དང༌། དམ་ཕྲུག་ཕབ་སྟེ་མགོ་བསྒུར་བ་རེད། དེ་ནས་མདོ་སྤྱིའི་སྐུ་ཚབ་མཁན་རིམ་གཉིས་དང༌། གཡས་གཡོན་དུ་ཡོད་པའི་མདའ་ཁག་རྣམས་དམག་མིའི་རུ་བཏང་སྟེ་ཆབ་མདོའི་ནང་འཛུལ་ཞིང༌། ཆབ་མདོ་དགོན་པ་དང༌། མར་ཐང་གི་གྲོང་ཁྱིམ་ཚང་མ་གྱང་རོ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཚང་མའི་སྟེང་བོད་གཞུང་གི་དར་ཆ་བཙུགས་པ་རེད། བོད་དམག་ཚོས་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་མིང་བཤེར་གནང་སྟེ། གོ་ལག་ཚང་མ་རྩིས་ལེན་གནང༌། རྒྱ་མིའི་འགོ་དཔོན་ཕིན་ཐུང་ལིང་གིས་གཙོས་དྲག་པོའི་དཔོན་རིགས་བཅུ་གཅིག་དང༌། རྒྱ་དམག་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་འཇུས་ཏེ་བཙོན་དུ་བཞགརི་བོ་ཆེ་ཞབས་དྲུང་བླ་བྲང་ཁོངས་མགར་བ་བླ་མ་ཞེས་པ་རྒྱ་མིའི་བྱེད་གཏེའི་གྲས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་འཛིན་བཟུང་བྱས། རྒྱ་མིའི་ཞི་བའི་ལས་བྱེད་དང་ཚོང་རིགས་རྣམས་ཆབ་མདོའི་གྲོང་བརྒལ་ཏེ་འགྲོ་མི་ཆོག་པའི་རྒྱས་དཔྱད་བྱས། མདོ་སྤྱི་བཀའ་བློན་བླ་མ་ངོ་ལས་ཆབ་མདོར་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྟོད་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་འཛུགསགནང་མཛད་པ་མ་ཟད། དམག་དུས་སྐབས་ཞབས་འདེགས་ཧུར་བསྐྱེད་ཞུས་མཁན་རྣམས་ལ་བྱ་དགའ་བདག་རྒྱན་དང༌། ཕྱི་ལག་ནང་འབྲེལ་གྱིས་དཀྲོག་རྐྱེན་བཟོ་མི་ཚོར་ཉེས་ཆད། བར་ལམ་རྒྱ་མིས་བཟུང་པའི་མངའ་ཁུལ་ཚང་མར་རྫོང་སྡོད། འགོ་གཉེར་སོགས་བསྐོ་གཞག་དང་ཁྲལ་བསྡུ། ཁྲིམས་གནོན་སོགས་བླངས་དོར་བྱེད་སྒོ་དང་དམགཕོགས་སུ་ཤོག་དངུལ་གཏོང་འགྲེམས་གནང་རྒྱུར་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་རྩ་ཚིག་སྩལ་བ་བཅས་སོ།། །།

ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེ་ལ་བལྟ་བ།

གཅིག བོད་ཡུལ་ནས་སྐྱེས་ཤིང་རྒྱ་ཡུལ་ནས་འདས་པ།

ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ནི། བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་འཁྲུངས་ཡུལ་རྒྱ་མ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དེའི་ནང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༠ ་ལོའི་ཟླ་ ༢ པའི་ནང་སྐྱེས་ཤིང༌། དེ་རིང་བཟང་པོ་བཅུ་འཛོམས་ཀྱི་ཉིན་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་པེ་ཅིན་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར།

ང་ཕོད་ནི་ཁོང་རང་མག་པར་འགྲོ་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་གཞིའི་མིང་ཡིན། ཁྱིམ་མིང་དེའི་སྟེང་ནས་ཁོང་ཉིད་གཞུང་ཞབས་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ཤིང༌། དམའ་རིམ་གཞུང་ཞབས་ནས་བཀའ་བློན་གྱི་གོ་གནས་སུ་ཐེམ་པ་རིམ་འཛེགས་བྱས། ཤོད་ཚུལ་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ལོ་ན་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཡིན་པར་ཡང་བཤད།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༠ ལོ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་གཞུང་གིས་རྒྱ་དམག་༼བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ན་འདི་ལ་ལུའུ་ཅུན་རྒྱ་དམག་ཅེས་བཀོད་ཡོད༽སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བོད་དུ་བཏང་སྟེ། ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་རྒྱ་དམག་ལྷ་སར་སླེབས་པ་དེ་ག་རང་ལ་རྩེ་ཕོ་བྲང་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་མེ་མདའ་མང་པོ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེན་ཁའི་གནས་སྟངས་དེའི་འོག་ནས། ཉིན་དེ་ག་རང་གི་མཚན་མོར་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་བོད་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉེན་གསོལ་དུ་ཕེབས་པའི་ལོ་རེད།

གཉིས། བོད་གཞུང་དང་རྒྱ་གཞུང་གཉིས་ཀའི་ལས་བྱེད།

ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། ང་ཕོད་ཀྱིས་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་ཞབས་གནང་སྐབས་རིང༌། བཤེར་དཔང་དང༌། རྩིས་དཔོན། ཞིབ་ཁང་དོ་དམ། མདོ་སྤྱི། བཀའ་བློན་བཅས་ཀྱི་གོ་གནས་དང་ལས་འགན་སྒྲུབ་ཡོད། ང་ཕོད་ལོ་ན་གསུམ་གྱི་སྐབས་དེར། བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་དང་རྒྱ་གར་དབྱིན་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད། དེ་ནི་བོད་རང་བཙན་གྱི་དན་རྟགས་མང་པོའི་ནང་གི་གཅིག་ཏུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༦ ནས་ ༢༠ བར་གྱི་ཉིན་གྲངས་ ༡༨ རིང་གི་ཆབ་མདོའི་དམག་འཁྲུག་ནི་ཡ་ང་བ་ཞིག་ཡིན། ཉིན་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་དེའི་རིང༌། བོད་དམག་ལྔ་སྟོང་བདུན་བརྒྱའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་ནི། སྐབས་དེའི་བོད་དམག་སྤྱི་འབོར་གྱི་སུམ་ཆ་གཅིག་ཟིན་ཅེས་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་སུ་བཀོད་ཡོད། དུས་ཚོད་དེའི་ནང༌། ང་ཕོད་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་མགོ་འདོགས་ཞུས། ལོ་དེ་གའི་ཟླ་བ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ང་ཕོད་ཀྱིས་གོང་ས་མཆོག་ལ་ཏར་འཕྲིན་ཕུལ་བའི་ནང༌། བོད་གཞུང་གིས་འཐུས་མི་མངགས་གཏོང་གིས་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་དང་ཞི་གྲོས་དགོས་པའི་གྲོས་མགོ་བཏོན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པའི་འཐུས་མིོ་ཚོས་༼བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་གྱི་གྲོས་མཐན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན༽ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད། ང་ཕོད་ཀྱིས་འདི་སྐོར་གླེང་བའི་རྩོམ་བྲིས་ནང༌། མིང་ཡིག་ངོ་མ་ལ་རྟགས་ཐམ་རྫུས་མ་བཀོད་སྐོར་ཙམ་ལས་གསལ་ཁ་གང་ཡང་གནང་མེད། དུས་ཚོད་དེ་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོའི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢་ཉིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་མོ་སི་ཁོ་ནས་བོད་ལ་དཔུང་འཇུག་གི་བཀོད་མངགས་གནང་བའི་རྗེས་འབྲེལ་དུ། ལོ་དེ་གའི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༦ ཉིན་དམག་སྡེ་ཨང་བརྒྱད་པའི་དཔུང་དམག་འབའ་ཐང་དུ་འབྱོར་བ་དང༌། ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་མཚོ་སྔོན་གྱི་རྟ་དམག་རུ་ཁག་ཟེར་བ་སྐྱེ་དགུ་མདོར་འབྱོར་བ། ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཞིན་ཅང་གི་རྟ་དནག་རུ་ཁག་ཟེར་བ་མངའ་རིས་སྒེར་རྩེར་འབྱོར་བ་བཅས་རྒྱ་ནག་གི་དྲག་པོའི་དཔུང་དམག་གིས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་མདོ་སྨད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། མདོ་སྟོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཆ་ཚང་དྲག་པོའི་དཔུང་གིས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཚར་ནས་བོད་དབུས་སུ་དཔུང་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་གྱི་གྲ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་གྲུབ་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་དེ་ལ་རེད།

ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ལ་མཚོན་ན། ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག མང་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་གང་གི་སྐབས་སུའང་རྡུང་རྡེག་དང་འཐབ་རྩོད་གང་ཡང་ཕོག་མེད། དེ་ནི། བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང༌། བོད་གཞུང་གི་གཞུང་ཞབས་ཡིན་ནོ་ཅོག་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་སུ་གང་དང་ཡང་བསྡུར་ཐབས་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མགོ་འདོགས་ཞུས་པ་ནས་དེ་རིང་བར་གྱི་གི་གནས་དང་ལས་འགན་གཙོ་གྲས་ནི། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ། དྲུག་པ། བདུན་པ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐབས་གསུམ་པ། བརྒྱད་པ། དགུ་པ། བཅུ་པ། བཅུ་གཅིག་པ་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་བཅས་རེད། ཁག་ཅིག་གིས་ང་ཕོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་དཀར་འདོན་ཞིག་ནི་ངེས་པར་བྱ་ངེས་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་རེ་སྒུག་ཀྱང་དེ་རིང་བར་དུ་བྱས་པ་རེད་དེ། འདི་ལྟར་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་དེས། ད་ནི་བདེན་དཔང་ཞིག་མེད་པར་ཆགས་སོང༌། དེ་ཙམ་ནི་ཁོ་རང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པ་དེར་ཕངས་སེམས་སྐྱེ་གཞི་རེད་སྙམ་དུ་འདོད།

གསུམ། ང་ཕོད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་སྟངས།

ང་ཕོད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཐད་གསལ་བཤད་ཅིག་གནང་བ་ནི། གོ་མིན་ཏང་གིས་སྐྱག་རྫུན་བཤད་པ་ནང་བཞིན་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས་སྐྱག་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་པ་ཞིག་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཤད་ཡོད། འདི་ཙམ་ནི་ཁོས་བདེན་པ་ཞིག་བཤད་པ་དེར་ཟད།

ང་ཕོད་ལ་མཚོན་ན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གཏིང་ཟབ་པོ་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང༌། རང་ཉིད་དངོས་སུ་བརྒྱུད་མྱོང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ནི་གསལ་གསལ་ཐིང་ཐིང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཐད་དང༌། ཡང་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་བྱུང་དེ་ཚོར་འགན་འཁྱེར་བའི་གླེང་བརྗོད་ཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་བྱས་མྱོང་མེད། ཡོངས་གྲགས་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ཁོའི་རྩོམ་ཡིག་དང་གླེང་གཏམ་དག་གི་ནང༌། བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་པ་ནི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ་ཙམ་རེད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲིར་ལན་འདེབས་དང། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་བྲིས་༼བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ༽ཞེས་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་བྲིས་༼ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་འགྱུར་མཚམས་རླབས་པོ་ཆེ་༽ཞེས་པའི་རྩོམ་བྲིས་སོགས་ཀྱི་ནང༌། བོད་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དུས་མཚུངས་སུ་བོད་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་གཞི་ནས་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་ཅེས་སོགས་བཀོད་ཡོད། སྔ་ལོ་སྟེ་༢༠༠༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བོད་ཁུལ་ཡོངས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མུས་ཀྱི་སྐབས་དེར་སྤེལ་བའི་གཏམ་བཤད་ནང༌། རང་ཉིད་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་སྔ་ཕྱིའི་གནས་སྟངས་དང༌། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་དཔང་མི་ཞིག་ཡིན་པ་གླེང་གཞི་བྱས་ཏེ། ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ཀྱིས་དུས་ནམ་ཡང་བོད་འདི་མེས་རྒྱལ་དང་ཁ་བྲལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་རང་བཙན་ནི་བོད་ཀྱི་ལོག་སྤྱོད་རུ་ཁག་གིས་བོད་འདིར་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་གླེང་ཡོད། འདི་ནི་ཁོ་རང་མི་ལོ་བརྒྱ་ཐམ་པར་འཚོ་གཞེས་རིང་གི་གླེང་གཏམ་མཐའ་མ་དེ་རེད་ལ། ཁོང་གི་མི་ཚེ་མཐའ་མའི་གཏམ་བཤད་དེ་འདི་འདྲ་ཞིག་ནས་མཚམས་ཆད་པ་དེར་ཅུང་ཕངས་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་འདི་ཙམ་བྲེལ་སྟབས་ཀྱིས་གླེང་བར་ཐལ་ལོ། ཨོྃ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུཾ།
བསྟན་འཛིན་ཚེ་དཔག་གི་ཟིན་བྲིས་ནས་བཤུས།

ཇོ་བོ་སྨྲྀ་ཏི་བོད་ལ་ཕེབས་ནས་ངུ་བྲོ་བ་གསུམ་དང་དགོད་བྲོ་བ་གསུམ་བྱུང་བ་དེ་དག་རེ་རེ་གང་ཡིན

དེ་ཡང《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》ལས། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་དུས་སུ་པཎྜི་ཏ་སྨྲྀ་ཏི་དང་། ཕྲ་ལ་རིང་བ་བྱ་བ་གཉིས་བལ་བོ་པད་མ་རུ་རྩེ་བྱ་བས་གདན་དྲངས་འོངས་པས། ལོ་ཙཱ་པ་བལ་བོར་ཕོ་ལོག་གིས་ཤི་སྟེ་པཎྜི་ཏ་གཉིས་པོས་བོད་སྐད་མི་ཤེས་པས་དབུས་གཙང་ནས་མར་འཁྱམས་ཏེ་སྨྲྀ་ཏིས་རྟ་ནག་ཏུ་ལུག་རྫི་མཛད་ཅེས་དང་། ལོ་རྒྱུས་གཞན་དུ་བལ་བོ་པད་མ་རུ་རྩེ་བྱ་བའི་ལོ་ཙཱ་པ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་པཎྜི་ཏ་ཕྲ་ལ་རིང་བ་དང་། སྨྲྀ་ཏི་གཉིས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་དུ་ལོ་ཙཱ་པ་སྐུ་འདས། པཎྜི་ཏ་ཕྲ་ལ་རིང་བ་བོད་དུ་གྲོང་འཇུག་མཛད་པ་རོང་ཟོམ་ཆོས་བཟང་ཡིན་པར་བཤད། ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲྀ་ཏི་ཁམས་སུ་སྐུ་འདས་ཏེ་གཙང་སྨད་རོང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་རོང་ཟོམ་ཡིན་ཟེར་ཡང་། བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གི་བརྒྱུད་ཡིག་ཏུ་རོང་ཟོམ་གྱིས་སྨྲྀ་ཏི་ལས་ཆོས་གསན་པར་བཤད་པས་ལོ་རྒྱུས་དེ་མ་དག་པ་འདྲ། གང་ལྟར་པཎྜི་ཏ་སྨྲྀ་ ཏི་ཐོག་མར་བོད་ལ་ཕེབས་དུས་བོད་སྐད་མ་མཁྱེན་པར་བོད་མི་དང་སྐད་བརྡ་མ་འཕྲོད་ པའི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་གཙང་རྟ་ནག་ཏུ་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ར་ལུག་གི་རྫི་བོ་བྱས། (དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། ངག་རྒྱུན་དུ་སྨྲྀ་ཏིའི་མ་ཡུམ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་འདི་བའི་ཐབ་ཀའི་ནང་གི་འབུ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པས་ཁོང་ཁྱིམ་དེར་ཕེབས་ནས་གཡོག་བྱས། ཐབ་ཀྱི་ས་བླངས་ནས་ས་ཙྪ་དང་སྐུ་པར་བཏབ། ཕྱུགས་ འཚོ་བའི་ཚེ་ཐུར་མའི་རྩེ་ལ་བཙུགས་ནས་བཞག་པས་ཞབས་ན་ཤིང་ཐུར་གྱི་ཤུལ་ཡོད་པ་ དེའི་རྟགས་ཡིན་ཟེར་བ་ཐོས)སྐབས་དེར་ངུ་བྲོ་བ་གསུམ་དང་དགོད་བྲོ་བ་གསུམ་གྱི་ གཏམ་རྒྱུད་འདི་བྱུང་བར་གྲགས་ཏེ།

དེ་ལ་ངུ་བྲོ་བ་གསུམ་ནི། ཁྱིམ་དེའི་བུད་མེད་ཁྲེལ་མེད་ཁྲོ་གཏུམ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས། ཉིན་ཞིག་འབྲི་དང་མཛོ་མོའི་འོ་མ་བཞོ་དགོས་བྱུང་བས། འདམ་རྫབ་ཏུ་ཁྱིམ་དེའི་བུད་མེད་ཀྱི་བཞོན་སྟེགས་ལ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་བས། ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་བདག་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་སྐབས་མཁས་དགུའི་གཙུག་ཏུ་བཀུར་ཏེ་པ་ཎྜི་ཏ་མང་བོ་དང་ལྷན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ལ་རོལ་ནས་ཡོད་མོད། ད་ལྟ་བོད་དུ་བསླེབས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་སྟེགས་སུ་འདུག་དགོས་ཏེ་ཞེས་ངུ་བྲོ་བ་དང་པོ་བྱུང་། ཉིན་མོར་ར་ལུག་འཚོ་བའི་ཚེ། ཁོང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་ཡིན་པས་རྡེའུ་འགའ་ར་ལུག་གཡས་སུ་སོང་ཚེ་གཡོན་དུ་བཀྲམ། གཡོན་དུ་སོང་ཚེ་གཡས་སུ་བཀྲམ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་ཆོག་ལ། ནང་དུ་རྡེའུ་ནག་པོ་རེ་བྱུང་ན་སྤྱང་ཀི་འོང་བའི་རྟགས་ཡིན། དེ་ཉིད་སོར་མོས་མནན་ན་སྤྱང་ཀི་འོང་མི་ནུས། ཁྱིམ་དུ་སླར་ལོག་ནས་མཚན་མོ་ཡང་བཞུགས་ལོང་མེད་པར་ཁྱིམ་དེའི་ཡོས་འཐག་དགོས་པས། ལན་གཅིག་གཉིད་དུ་སོང་སྟེ་མཆི་གུའི་སྟེང་དུ་དབུ་བརྒྱབ་པ་ན། བུད་མེད་དེས་ཡོས་མ་འཕོ་ཨང་ཟེར་བར། ཁོང་གིས་རང་གི་མགོ་དང་ཡོས་གཉིས་ཀྱི་གལ་ཆེ་བ་ཡོས་རེད་གསུངས་ནས་ངུ་བྲོ་བ་གཉིས་པ་བྱུང་། ཉིན་ཞིག་ར་ལུག་ཀི་རྫི་བོར་སོང་ནས་བཞུགས་ཡོད་སྐབས། བྱ་ཁྲུང་ཁྲུང་ཞིག་གླག་གིས་བསད་ནས་བྱའི་རོ་ཁོང་གི་པང་དུ་ལྷུང་བས་ཁྱོད་ཀྱང་ས་མཐའི་བྱ། ང་ཡང་ས་མཐའི་མི། ངེད་གཉིས་ཀྱི་ལས་འདི་ཅི་འདྲའི་སྡུག་པོ་ཞིག་རེད་ཨང་གསུངས་ནས་ངུ་བྲོ་བ་གསུམ་པ་བྱུང་།

དགོད་བྲོ་བ་གསུམ་ནི། ཁོང་ར་ལུག་ཀི་རྫི་བོར་སོང་བའི་ཉིན་ཞིག་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བས་མེ་ཕུང་གཅིག་བསྐྱིལ་ནས་བཞུགས་སྐབས། རི་བོང་ཞིག་ཀྱང་ཁོང་ལ་མི་འཛེམ་པར་མེ་ལ་ལྡེས་ཏེ་བསྡད། དར་ ཅིག་གཉིད་ཁུག་སྟེ་མགོ་བོ་མེ་ཕུང་གི་ནང་དུ་ཉུག་པར་བྱས་པས་གདོང་གི་ཁ་སྤུ་ཚིག་ ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུག་པ་མཐོང་བས་དགོད་བྲོ་བ་དང་པོ་བྱུང་། ཉིན་ཞིག་ར་ལུག་འཚོ་ཞོར་དུ་མཚོ་ཁ་ཞིག་ལ་བཞུགས་སྐབས། མཚོ་དེར་གནས་པའི་ཀླུ་ཞིག་གིས་ཁོང་མཁས་པ་ཆེན་པོར་ཤེས་ནས་བུད་མེད་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། རི་ དྭགས་གཉན་གྱི་རྭ་ཅོ་ཞིག་ཏུ་འོ་མ་བླུགས་ནས་བསྣམས་ཡོད་པ་སར་བཞག ཐོག་མར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འབུལ་དགོས་སྙམ་པའི་བར་ལ་རྭ་ཅོ་འདྲིལ་ཏེ་འོ་མ་ཐམས་ཅད་ས་ལ་ བོ་སོང་བས། ཀླུ་དེ་ངོ་ཚ་སྟེ་ཕྱིར་བཀྱེད་ནས་སྤྲུལ་བ་ཡང་མ་བསྡུས་པར་མཚོ་ནང་དུ་ལྷུང་བས་དགོད་བྲོ་བ་གཉིས་པ་བྱུང་། ཉིན་ཞིག་ཁོང་རྫི་བོ་བྱེད་པའི་ཚེ། རྒྱ་ གར་ན་བཞུགས་དུས་ཀྱི་གཞུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་པའི་ལུང་ རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བར་སྐབས་སུ་བརྗེད་ཡོད་ལོས་ཆེ་སྙམ་དུ་དཔྱོད་པ་ལ་ཞུགས་ པས། ཡོན་ཏན་གྱི་ནོར་བུ་རྣམས་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗེད་པར་ཐུགས་ལ་གསལ་བས་དགོད་བྲོ་བ་གསུམ་པ་བྱུང་བའོ། །

སྦྲང་ཆར་དྲ་ཚིགས་ལས་ཕབ་བཤུ་བྱས་།།